A2 · Postposities
Voor, na, sinds: “önce”, “sonra”, “beri”
voor, na, sinds
Thema 59 van 90 · ca. 7 min
Je doel
Je kunt tijdstippen en tijdsduren uitdrukken met önce, sonra en beri, met de juiste naamval erbij.
Dersten sonra kafeye gidiyoruz.Na de les gaan we naar een café.
Ayşe iki hafta önce İzmir'e taşındı.Ayşe is twee weken geleden naar İzmir verhuisd.
Pazartesiden beri hastayım.Ik ben sinds maandag ziek.
Gehaald bij 8 van 10 · ca. 4 min.
Uitlegvideo
Eerst kijken, dan oefenen
Het belangrijkste
OnthoudEerst de tijd, dan önce, sonra of beri — een gebeurtenis in de ablatief, een tijdsduur zonder uitgang.
Een gebeurtenis in de ablatief, een tijdsduur zonder uitgang — en het tijdswoord komt erachter.
- Signaalwoorden
- önce
- sonra
- beri
- yıldır
De vorm
De patronen in één oogopslag
Elke rij zegt eerst wanneer of waarvoor je het patroon gebruikt en geeft dan een voorbeeld in het Turks.
| voor het eten | yemekten önce |
| na de les | dersten sonra |
| sinds maandag | pazartesiden beri |
| twee dagen geleden | iki gün önce |
| over een uur | bir saat sonra |
| al drie jaar (tot nu toe) | üç yıldır |
| vanaf nu | bundan sonra |
| eerst …, dan … | önce …, sonra … |
De regels één voor één
De vorm waar dit thema over gaatHet woord dat erom vraagt
Voor önce en sonra staat een gebeurtenis in de ablatief.
Yemekten önce ellerini yıka.Was je handen voor het eten.
Een tijdsduur heeft geen uitgang.
Tren on dakika sonra kalkıyor.De trein vertrekt over tien minuten.
beri “sinds” eist ook de ablatief.
Sabahtan beri yağmur yağıyor.Het regent sinds vanochtend.
Meer regels (2)
Bij een tijdsduur zeg je “al … ” met -dir.
Üç yıldır Türkçe öğreniyorum.Ik leer al drie jaar Turks.
Op zichzelf betekenen ze “eerst” en “dan”.
Önce kahvaltı yapıyoruz, sonra işe gidiyoruz.Eerst ontbijten we, dan gaan we werken.
Voorbeeldzinnen
Meer voorbeeldzinnen (6)
Bir saat sonra görüşürüz.Tot over een uur.
Bundan sonra daha dikkatli olacağım.Vanaf nu ga ik beter opletten.
Toplantıdan önce beni ara.Bel me voor de vergadering.
2020'den beri Almanya'da yaşıyor.Hij woont sinds 2020 in Duitsland.
Kahvaltıdan sonra biraz yürüyoruz.Na het ontbijt maken we een kleine wandeling.
Uzun zamandır görüşmüyoruz.We hebben elkaar lang niet gezien.
De valkuil voor Nederlandstaligen
Let op
Omdat “voor” in het Nederlands vóór het woord staat (“voor twee dagen”, “over twee dagen”), zetten leerlingen önce vooraan: Önce iki gün. Dat betekent “eerst twee dagen”. Voor “geleden” komt de tijdsduur eerst en önce erachter — net als in het Nederlandse “twee dagen geleden”, maar anders dan in “over twee dagen”.
Les
Uitgebreid uitgelegd
Lees de hele uitleg · ca. 1 min
önce betekent “voor”, sonra “na” en beri “sinds”. Staat een gebeurtenis of een tijdstip ervoor, dan krijgt het de ablatiefuitgang: yemekten önce“voor het eten”dersten sonra“na de les”pazartesiden beri“sinds maandag”
Staat een tijdsduur ervoor, dan heeft die geen uitgang: iki gün önce“twee dagen geleden”bir saat sonra“over een uur” of “een uur later” Hier werkt het Turks net als het Nederlandse “twee dagen geleden”: eerst de duur, dan het tijdswoord erachter.
Voor “al drie jaar” is er een korte vorm met de uitgang -dir: üç yıldır. Net als in het Nederlandse “ik woon al drie jaar” staat het werkwoord in de tegenwoordige tijd: Üç yıldır Berlin'de yaşıyorum. “Ik woon al drie jaar in Berlijn”, letterlijk “ik woon”.
Op zichzelf betekenen önce en sonra “eerst” en “dan”: Önce kahvaltı, sonra iş. Met bu krijg je bundan sonra “vanaf nu” en ondan önce “daarvoor”.
Nader bekeken
“beri” of “-dir”?
Voor een tijdstip gebruik je beri: pazartesiden beri, sabahtan beri. Voor een tijdsduur kan beide: üç günden beri en, korter, üç gündür. De uitgang -dir volgt de viervoudige klinkerharmonie en de assimilatie: yıldır, haftadır, aydır. Het Nederlands splitst hetzelfde paar in “sinds” en “al … ”.
Voor en na een handeling
Moet er een werkwoord voor önce of sonra staan (“voordat ik ga”, “nadat ik gegeten heb”), dan heb je bijzondere werkwoordsvormen nodig: gitmeden önce, yedikten sonra. Dat komt in het deel over bijzinnen.
Goed om te weten2
Goed om te weten
Vergeleken met het Nederlands
Het Nederlandse “voor” dient voor tijd én plaats (“voor het huis”, “voor het eten”). Het Turks scheidt die: önündevoor de plaatsöncevoor de tijd
Evin önünde bekliyorum. Yemekten önce geliyorum.Ik wacht voor het huis. Ik kom voor het eten.
Goed om te weten
“Over een uur”
Voor “over tien minuten” zeg je “tien minuten na”: on dakika sonra. Een “in” met de locatief zou hier fout zijn.
Film yirmi dakika sonra başlıyor.De film begint over twintig minuten.
De werkwoorden van deze pagina in alle vormen: gitmek · yağmak · kalkmak · öğrenmek · yıkamak · taşınmak
Verwante thema’s
- De ablatief: waarvandaan en waarvan
- Op, onder, naast: de plaatswoorden
- Voor en na: ‘-meden önce’, ‘-dikten sonra’
- De tijd zeggen
Schrijf nu zelfZinnen bij dit thema: 9, getypt en meteen gecontroleerd.
Deze woorden heb je nodig4
Ze komen voor in de voorbeelden en oefeningen van dit thema en zijn op dit punt van het leerpad nieuw.
- dakikaminuut
- taşımakdragen, vervoeren
- görüşürüztot ziens, tot later
- dikkataandacht, zorgvuldigheid
Mis je een woord? Zoek het op in het woordenboek