A1 · Woorden: 50
De belangrijkste werkwoorden in het Turks
Komen en gaan, eten en drinken, zien, zeggen, wonen en de andere werkwoorden waarmee je bijna alles kunt zeggen.
olmak – zijn, worden · gelmek – komen · gitmek – gaan · yapmak – doen, maken · etmek – doen (met een zelfstandig naamwoord)
Oefen deze lijst
Uit deze woorden (50), zoveel per ronde als je wilt — tot en met allemaal: eerst wat vandaag te herhalen is, dan nieuwe. Eerst kies je, dan vul je in, dan schrijf je het zelf. Fouten komen al snel terug.
Meer over deze lijst
De woordenboekvorm is de infinitief op -mek of -mak; haal die eraf en je hebt de stam waaraan al het andere vastzit: gel-mek → gel-iyor-um “ik kom”. Belangrijker dan de vervoeging, die bijna geen uitzonderingen heeft, is de naamval die een werkwoord neemt — en die is vaak niet wat je vanuit het Nederlands zou verwachten. Je stapt “op de bus” (otobüse binmek, datief), vraagt “aan de leraar” (öğretmene sormak) en wacht op iemand zonder “op” (seni bekliyorum). Daarom geeft de aantekening onder elk werkwoord de naamval, en de aorist waar die de regel doorbreekt.
De woorden
Werkwoord (50)
olmakzijn, wordenWerkwoordA1
“Worden” zonder uitgang op het zelfstandig naamwoord: doktor olmak. Aorist olur.
gelmekkomenWerkwoordA1
Waarvandaan: ablatief (-den); waarheen: datief (bize gel). Aorist gelir.
gitmekgaanWerkwoordA1
Waarheen: datief, okula gitmek. De t wordt d voor een klinker: gidiyorum.
yapmakdoen, makenWerkwoordA1
Een bepaald object krijgt de accusatief: ödevi yapmak.
etmekdoen (met een zelfstandig naamwoord)WerkwoordA1
Bijna alleen na een zelfstandig naamwoord: telefon etmek (naar wie: datief), yardım etmek. Voor een klinker ed-: ediyor.
istemekwillen, graag willenWerkwoordA1
Een bepaald object krijgt de accusatief; “willen doen”: met de infinitief, gitmek istiyorum.
bilmekweten (een feit), kunnenWerkwoordA1
Accusatief: adresi biliyorum. Aorist bilir. Een persoon kennen is tanımak.
görmekzienWerkwoordA1
Accusatief: seni gördüm. Aorist görür.
bakmakkijken (naar); zorgen voorWerkwoordA1
Datief, niet accusatief: bana bak “kijk naar mij”. Ook “zorgen voor”: çocuğa bakmak.
almaknemen, kopen, krijgenWerkwoordA1
Een bepaald object krijgt de accusatief; van wie of waar: ablatief. Aorist alır.
vermekgevenWerkwoordA1
Aan wie: datief; wat: accusatief, kitabı Ali'ye verdim. Aorist verir.
yemeketenWerkwoordA1
Een bepaald object krijgt de accusatief. Voor -iyor en y wordt de e een i: yiyorum, yiyecek. Als zelfstandig naamwoord betekent hetzelfde woord “eten, maaltijd”.
içmekdrinkenWerkwoordA1
Ook voor soep en tabletten; “roken” is sigara içmek, letterlijk “een sigaret drinken”.
söylemekzeggen, vertellenWerkwoordA1
Aan wie: datief; wat: accusatief.
demekzeggen; betekenenWerkwoordA1
Voor -iyor en y wordt de e een i: diyor, diyecek. Aan wie: datief, ona ne dedin?
konuşmakspreken, pratenWerkwoordA1
Met wie: ile, annemle. Een taal zonder uitgang: Türkçe konuşmak.
anlamakbegrijpenWerkwoordA1
Accusatief: seni anlıyorum.
sormakvragenWerkwoordA1
De gevraagde persoon staat in de datief, het gevraagde in de accusatief: öğretmene soruyu sordum — letterlijk “ik vroeg de vraag aan de leraar”.
okumaklezen; studerenWerkwoordA1
Een bepaald object krijgt de accusatief: bu kitabı okudum. “Aan de universiteit studeren”: üniversitede okumak.
yazmakschrijvenWerkwoordA1
Aan wie: datief; wat: accusatief.
dinlemekluisteren (naar)WerkwoordA1
Accusatief, zonder “naar”: beni dinle “luister naar mij”.
çalışmakwerken; studerenWerkwoordA1
Waar: locatief. Leren voor iets: datief, sınava çalışmak.
oturmakzitten; wonen (ergens)WerkwoordA1
Waar: locatief. Gaan zitten op: datief, sandalyeye oturmak.
kalkmakopstaan; vertrekken (voertuig)WerkwoordA1
Waaruit: ablatief, yataktan kalkmak. Een trein of bus “vertrekt”: tren kalkıyor.
uyumakslapenWerkwoordA1
Geen object; waar: locatief. Aorist uyur.
kalmakblijven; overblijvenWerkwoordA1
Waar: locatief. Aorist kalır.
beklemekwachten (op), verwachtenWerkwoordA1
Accusatief, zonder “op”: seni bekliyorum.
açmakopenen; aanzettenWerkwoordA1
Accusatief: kapıyı açmak, ışığı açmak “het licht aandoen”.
kapatmaksluiten; uitzettenWerkwoordA1
Accusatief: kapıyı kapatmak.
başlamakbeginnenWerkwoordA1
Waaraan je begint: datief, işe başlamak, derse başlamak.
bitmekeindigen, op zijnWerkwoordA1
Geen object: film bitti. “Iets afmaken” is bitirmek met de accusatief.
sevmekhouden van, leuk vindenWerkwoordA1
Accusatief: seni seviyorum. “Graag doen”: yüzmeyi seviyorum.
beğenmekmooi vindenWerkwoordA1
Voor iets wat je hebt gezien of geprobeerd; het ding staat in de accusatief.
bulmakvindenWerkwoordA1
aramakzoeken; bellen (telefoon)WerkwoordA1
Accusatief: seni arıyorum betekent “ik zoek je” of “ik bel je”.
öğrenmekleren; te weten komenWerkwoordA1
Een taal zonder uitgang; iets bepaalds in de accusatief: haberi öğrendim “ik heb het nieuws vernomen”.
binmekinstappen, rijden opWerkwoordA1
Datief, nooit accusatief: otobüse binmek, bisiklete binmek.
inmekuitstappen; naar beneden gaanWerkwoordA1
Waaruit: ablatief, otobüsten inmek; waarheen: datief.
dönmekterugkeren; draaienWerkwoordA1
Waarheen: datief, eve dönmek, sağa dönmek “rechtsaf slaan”.
girmekbinnengaanWerkwoordA1
Waarheen: datief, odaya girmek — niet “de kamer binnengaan” met een lijdend voorwerp.
çıkmaknaar buiten gaan; omhooggaanWerkwoordA1
Waaruit: ablatief, evden çıkmak; omhoog naar: datief, dağa çıkmak.
getirmekbrengenWerkwoordA1
Aan wie: datief; wat: accusatief.
koymakneerzetten, leggenWerkwoordA1
Waarheen: datief, niet locatief — masaya koymak, “op de tafel”.
ödemekbetalenWerkwoordA1
Wat: accusatief; waarmee: ile, kartla ödemek.
yaşamakleven, wonenWerkwoordA1
tanımakkennen (een persoon)WerkwoordA1
Accusatief: onu tanıyorum. Voor feiten: bilmek.
unutmakvergetenWerkwoordA1
Accusatief: adını unuttum “ik ben zijn naam vergeten”.
düşünmekdenkenWerkwoordA1
yürümeklopenWerkwoordA1
Waarheen: datief, eve yürümek.
yardım etmekhelpenWerkwoordA1
Wie: datief, bana yardım et — “geef hulp aan mij”.
Mis je een woord? Zoek het op in het woordenboek
Deze lijst hoort bij Basiswoorden: getallen, voornaamwoorden, werkwoorden — lijsten: 16, woorden: 674; de hele categorie kun je ook in één keer oefenen.