Wymowa angielska: pary minimalne do słuchania (32)
Para minimalna to dwa słowa, które różnią się dokładnie jedną głoską. Jeśli je rozróżniasz, panujesz nad tą głoską. Jeśli nie, latami mówisz to samo słowo i dziwisz się, że ludzie dopytują, o co chodzi.
Mówienie na głos ćwiczy usta i ucho.
Ta lista jest krótsza niż zwykle, bo trzyma się jednej reguły: są na niej tylko te różnice, których nie ma w polskim. Różnicę, którą robi już twój własny język, słyszysz bez wysiłku; ćwiczyć warto te, których on nie robi – na przykład długość samogłoski (ship – sheep) albo th, którego polski nie zna.
Dlatego każda z grup (jest ich 6) mówi najpierw, co zamiast tego robi osoba mówiąca po polsku. To jest właściwa informacja; słowa pod spodem są dowodem. Nie ma tu alfabetu fonetycznego: kto zna te znaki, nie potrzebuje tej strony, a kto ich nie zna, temu nic nie powiedzą.
ship czy sheep
Krótkie ɪ i długie iː.
Co się tu dzieje: Polski nie odróżnia samogłosek krótkich od długich, więc ship i sheep łatwo wychodzą jednakowo — zwykle jako „szip”. Tymczasem krótkie angielskie i leży blisko polskiego „y”: ship brzmi bardziej jak „szyp”, sit jak „syt”. Długie ee to polskie „i”, ale wyraźnie przeciągnięte: sheep — „sziip”. Z grubsza: ee i ea to zwykle długie „i”, pojedyncze i przed spółgłoską — krótkie, prawie „y”. Przy szybkim mówieniu nie skracaj długiego — w sheep ono naprawdę trwa.
| Jedno | znaczy | Drugie | znaczy |
|---|---|---|---|
| ship | statek | sheep | owca |
The sheep were loaded onto the ship.Owce załadowano na statek. | |||
| live | mieszkać, żyć | leave | wyjeżdżać, opuszczać |
They live here but they leave in June.Mieszkają tutaj, ale w czerwcu wyjeżdżają. Jako przymiotnik (a live concert) live wymawia się „lajw”: to samo słowo, dwie wymowy. | |||
| fill | napełniać | feel | czuć |
Fill the glass and feel the weight.Napełnij szklankę i poczuj jej ciężar. | |||
| bin | kosz na śmieci | bean | fasola, ziarno fasoli |
A bean rolled under the bin.Ziarno fasoli potoczyło się pod kosz. | |||
| sit | siedzieć, siadać | seat | miejsce siedzące |
Sit down and keep the seat free.Usiądź i zostaw miejsce wolne. | |||
| slip | poślizgnąć się | sleep | spać |
Do not slip — go and sleep.Nie poślizgnij się — idź spać. | |||
think czy sink
„th” bezdźwięczne i dźwięczne.
Co się tu dzieje: W polskim tej głoski nie ma, więc zastępuje się ją czymś bliskim: think wychodzi jako „fink”, „sink” albo „tink”, a this jako „dis” albo „wis”. Angielskie th robi się inaczej: czubek języka leży lekko między górnymi a dolnymi zębami i powietrze płynie bez przerwy, jak przy „f” albo „s”. Nie uderzaj językiem jak przy „t” i „d”. W think jest samo powietrze; w this i they do powietrza dochodzi drżenie krtani, jak przy „z”. Sprawdź w lusterku: czubek języka ma być widoczny.
| Jedno | znaczy | Drugie | znaczy |
|---|---|---|---|
| think | myśleć, sądzić | sink | zlew |
I think the sink is blocked.Chyba zlew jest zatkany. | |||
| three | trzy | tree | drzewo |
Three birds sat in the tree.Na drzewie siedziały trzy ptaki. Polskie ucho słyszy w obu „t”. W three język leży między zębami i powietrze płynie; w tree język uderza za zębami. | |||
| thin | cienki | fin | płetwa |
The fin was thin and grey.Płetwa była cienka i szara. | |||
| mouth | usta | mouse | mysz |
The mouse ran past, mouth open.Mysz przebiegła obok z otwartym pyszczkiem. | |||
| thick | gruby | sick | chory |
The sick man wore a thick coat.Chory mężczyzna miał na sobie gruby płaszcz. | |||
| they | oni, one | day | dzień |
They come every day.Przychodzą codziennie. Tu th jest dźwięczne. To nie „dej”: język leży między zębami, powietrze nie zatrzymuje się, a krtań drga. | |||
| breathe | oddychać | breeze | wietrzyk |
Breathe in — there is a breeze.Weź wdech — wieje wietrzyk. | |||
vine czy wine
v i w.
Co się tu dzieje: Tu pułapką jest pismo, nie głoska. Polskie „w” to angielskie v: górne zęby na dolnej wardze — vine wymawiasz więc dobrze. Ale angielskie w to nie polskie „w”, tylko prawie polskie „ł”: wargi zaokrąglone jak do „u”, zęby nie dotykają warg. wine brzmi jak „łajn”, west jak „łest”. Kto czyta w po polsku, mówi vine zamiast wine i vest zamiast west. Sprawdź w lusterku: przy v widać zęby, przy w zaokrąglone wargi.
| Jedno | znaczy | Drugie | znaczy |
|---|---|---|---|
| vine | winorośl | wine | wino |
The wine comes from that vine.To wino pochodzi z tamtej winorośli. | |||
| vest | podkoszulek | west | zachód |
A vest is cheaper in the west.Na zachodzie podkoszulek jest tańszy. Po brytyjsku vest to podkoszulek; po amerykańsku to samo słowo oznacza kamizelkę. | |||
| verse | zwrotka | worse | gorszy, gorzej |
The second verse is worse.Druga zwrotka jest gorsza. | |||
| vet | weterynarz | wet | mokry |
The vet came home wet through.Weterynarz wrócił do domu przemoczony. | |||
bad czy bed
æ i e.
Co się tu dzieje: Polski ma jedno „e”, a angielski dwie samogłoski w tym miejscu. bed to mniej więcej polskie „e”. bad ma głoskę pośrednią między „a” i „e”: otwórz usta szeroko jak do „a”, ale powiedz „e”. Kto mówi obie jako „e”, mówi bed zamiast bad i men zamiast man; kto mówi obie jako „a”, też nie trafia — ta głoska nie jest ani jednym, ani drugim.
| Jedno | znaczy | Drugie | znaczy |
|---|---|---|---|
| bad | zły | bed | łóżko |
A bad night in a bad bed.Zła noc w złym łóżku. | |||
| man | mężczyzna | men | mężczyźni |
One man, two men.Jeden mężczyzna, dwóch mężczyzn. Liczbę pojedynczą od mnogiej odróżnia tu tylko ta samogłoska — w rozmowie niesie całą informację. | |||
| sad | smutny | said | powiedział, powiedziała |
She said it in a sad voice.Powiedziała to smutnym głosem. | |||
| had | miał, miała | head | głowa |
He had a cold in the head.Miał katar. | |||
| bat | nietoperz | bet | zakład |
I bet that was a bat.Założę się, że to był nietoperz. | |||
| and | i, a | end | koniec |
And that was the end.I to był koniec. | |||
bag czy back
Dźwięczna spółgłoska na końcu wyrazu.
Co się tu dzieje: Polski ubezdźwięcznia spółgłoskę na końcu wyrazu: „chleb” brzmi jak „chlep”, „wóz” jak „wós”. Przeniesione na angielski robi to z bag — back, z prize — price, z leave — leaf. Po angielsku ta różnica niesie znaczenie. Dwie rady: zostaw na końcu prawdziwe „g”, „d”, „z”, „v”, choćby słabe, i przeciągnij samogłoskę przed nim — w bag „e” trwa dłużej niż w back. To przeciągnięcie Anglicy słyszą najwyraźniej.
| Jedno | znaczy | Drugie | znaczy |
|---|---|---|---|
| bag | torba | back | plecy |
Put the bag on your back.Załóż torbę na plecy. | |||
| had | miał, miała (od „have”) | hat | kapelusz |
He had lost his hat.Zgubił kapelusz. | |||
| leave | wyjeżdżać, opuszczać | leaf | liść |
One leaf was left when they had to leave.Kiedy musieli wyjechać, został jeden liść. | |||
| prize | nagroda | price | cena |
The prize is worth more than the price.Nagroda jest warta więcej niż jej cena. Po polsku to dwa różne słowa; po angielsku dzieli je jedna głoska na końcu: w prize „z”, w price „s”. Polskie ubezdźwięcznienie robi z nagrody cenę. | |||
| card | karta, kartka | cart | wózek |
He put the card in the cart.Włożył kartę do wózka. | |||
work czy walk
„r”, którego nie ma.
Co się tu dzieje: Polskie „r” jest zawsze wymawiane, i to wyraźnie. W angielskim brytyjskim r po samogłosce nie brzmi jak spółgłoska, tylko zmienia samą samogłoskę: work, heard, first, turn mają głoskę, której w polskim nie ma — coś między „e” a „o”, z językiem w środku ust i bez zaokrąglania warg. Kto mówi „łork” z mocnym „r”, brzmi obco; kto mówi „łok”, mówi walk. W amerykańskim r słychać, ale miękko, z językiem cofniętym, nie drżącym.
| Jedno | znaczy | Drugie | znaczy |
|---|---|---|---|
| work | pracować, praca | walk | chodzić, iść pieszo |
I walk to work every day.Codziennie chodzę do pracy pieszo. W walk nie wymawia się l: „łok”, nie „łolk”. | |||
| heard | usłyszał (od „hear”) | hard | trudny, twardy |
I heard it was hard.Słyszałem, że było trudno. | |||
| first | pierwszy | fast | szybki |
The first one was not the fast one.Pierwszy nie był tym szybkim. | |||
| turn | obracać, przewracać | torn | podarty |
Turn the page — it is torn.Przewróć stronę — ta jest podarta. | |||
Słuchaj i rozróżniaj
Słyszysz jedno z dwóch słów i wskazujesz, które to było. Przy dwóch możliwościach zgadywanie trafia w połowie przypadków. Dlatego każda para pojawia się dwa razy – raz dla każdego słowa. Jeśli nie panujesz nad tą głoską, w obu wynik będzie w okolicach pięćdziesięciu procent i to będzie widać; jedna poprawna odpowiedź by tego nie pokazała.