Số, giờ và ngày tháng bằng tiếng Anh
Đếm bằng tiếng Anh học được trong một buổi tối. Cái khó là khác: thói quen tiếng Việt quay lại đúng lúc vội – bên máy điện thoại, ở quầy thu ngân, trên sân ga. Ai viết 1.500 trong một văn bản tiếng Anh thì đã viết một phẩy năm; ai nói “It is three hours” thay vì “It is three o’clock” thì nói về một khoảng thời gian chứ không phải một giờ; và ai viết 3,5 thì trong văn bản tiếng Anh đã viết ba nghìn năm trăm.
Mọi thứ ở đây được tính ra, không phải gõ tay
Mọi con số được viết thành chữ trên trang này đều được tạo từ một quy tắc khi trang được dựng, và cùng quy tắc đó đặt ra các bài tập bên dưới. Một bảng một trăm con số gõ tay sẽ là một trăm cơ hội cho một lỗi không ai tìm ra. Mọi thứ được đối chiếu với một phiên bản thứ hai viết độc lập – mọi số đến 2000, mọi phút trong ngày và mọi ngày trong năm.
19 chỗ mà chính ngôn ngữ của bạn gây vướng
Trang được sắp xếp theo những chỗ này chứ không theo các loại số: ai đã đến được đây thì đều đếm được đến hai mươi.
Dấu chấm thay cho dấu phẩy: 3.5
Trong tiếng Việt phần thập phân được ngăn bằng dấu phẩy: 3,5. Tiếng Anh dùng dấu chấm: 3.5, và đọc nó là point – three point five. Dấu phẩy trong số tiếng Anh có ý nghĩa hoàn toàn khác: nó ngăn hàng nghìn. 3,500 trong tiếng Anh là ba nghìn năm trăm, không phải ba rưỡi.
Dấu phẩy ngăn hàng nghìn: 1,500
Trong tiếng Việt hàng nghìn được ngăn bằng dấu chấm hoặc khoảng trắng: 1.500, 2.000.000. Tiếng Anh dùng dấu phẩy: 1,500, 2,000,000. Số có bốn chữ số thường được viết liền không có gì: 1500. Nguy hiểm nhất là chữ viết quen tay: 1.500 trong một văn bản tiếng Anh đọc là một phẩy năm, chứ không phải một nghìn năm trăm.
Nghìn tỷ là trillion
Ở đây tiếng Việt giúp bạn một nửa: “tỷ” chính là billion, tức một nghìn triệu, chín chữ số không. Nửa còn lại là “nghìn tỷ”: nó là a trillion, mười hai chữ số không. One thousand billion vẫn có người hiểu nhưng nghe lạ. Cách chắc chắn nhất là đếm số không: billion có chín, trillion có mười hai.
two million, không thêm -s
Tiếng Việt không đánh dấu số nhiều, nên “hai triệu người” không có gì phải thêm. Tiếng Anh hundred, thousand, million và billion cũng không đổi sau một con số: two million people, five thousand euros. Đuôi -s chỉ xuất hiện khi không có số đứng trước: millions of people, “hàng triệu người”.
a dozen là mười hai, không phải một chục
Trong tiếng Việt “một chục” là mười, còn “một tá” là mười hai. Tiếng Anh a dozen là mười hai, giống “một tá”. Không có từ riêng nào cho “một chục” là mười: nói ten eggs.
I am 25 years old, không phải I 25
Tiếng Việt nói tuổi không cần động từ: “tôi 25 tuổi”. Tiếng Anh cần chủ ngữ và động từ be: I am 25 hoặc đầy đủ hơn I am 25 years old. Không phải I 25 và cũng không phải I have 25 years. Và đừng bỏ old khi giữ years: I am 25 years nghe dở dang.
“Giờ” là o’clock hay hours
Tiếng Việt dùng một chữ “giờ” cho cả điểm trong ngày và độ dài thời gian: “ba giờ” là lúc ba giờ, và “ba giờ” cũng có thể là khoảng ba tiếng. Tiếng Anh tách hai việc: giờ trong ngày là three o’clock hay at three; khoảng thời gian là three hours. It is three hours chỉ có nghĩa là “nó kéo dài ba tiếng”.
Khi nói là đồng hồ mười hai giờ: five o’clock
Trong tiếng Việt ở lịch trình người ta nói “mười bảy giờ”, còn ngày thường nói “năm giờ chiều”. Tiếng Anh hằng ngày đếm đến mười hai và nói buổi nào khi ngữ cảnh chưa rõ: five o’clock, 5 pm, five in the afternoon. Cách ghi hai mươi bốn giờ (17:00) thấy trong lịch trình, nhưng không ai nói seventeen o’clock.
thirteen hay thirty
Sự khác nhau không chỉ ở đuôi mà còn ở trọng âm: các số đuôi -teen có trọng âm ở cuối, còn các số chục đuôi -ty có trọng âm ở đầu. Qua điện thoại đó là toàn bộ khác biệt giữa 13 và 30. Nếu còn nghi ngờ, hãy đọc từng chữ số: one three.
Ngày: số thứ tự và “of”
Tiếng Việt nói ngày bằng số đếm: “ngày hai mươi ba tháng bảy”. Tiếng Anh dùng số thứ tự và đặt of trước tháng, the trước số: the twenty-third of July. Viết ngắn hơn thì 23 July hoặc 23rd July. Tên tháng luôn viết hoa.
Tháng 6 là June, không phải month six
Trong tiếng Việt tháng chỉ là số: “tháng sáu”. Tiếng Anh có tên riêng cho mỗi tháng: June, July – và phải học thuộc mười hai cái tên đó. Số tháng chỉ thấy khi viết ngày bằng chữ số: 6/7.
03/04 ở Mỹ là 4 March
Ở Việt Nam và Anh người ta viết ngày trước, rồi tháng. Ở Hoa Kỳ thì tháng trước. Vậy 03/04 ở London là 3 April, còn ở New York là 4 March – và chữ số không cho biết điều đó. Ai muốn chắc chắn thì viết tên tháng thành chữ: 3 April.
1984 là nineteen eighty-four
Tiếng Việt đọc năm như một số đếm đầy đủ: “một nghìn chín trăm tám mươi tư”. Tiếng Anh chia năm thành hai cặp chữ số và đọc như hai số bình thường: nineteen | eighty-four. Không có thousand, không có hundred. Ngoại lệ là các năm 2000–2009: two thousand and four.
1905 là nineteen oh five
Khi cặp thứ hai bắt đầu bằng số không, số không ấy đọc như chữ O: oh, giống “linh” đứng giữa số trong tiếng Việt. Hundred chỉ xuất hiện khi cặp thứ hai là 00: 1900 là nineteen hundred.
“In 1984”: không có “year”
Tiếng Việt cần chữ “năm”: “vào năm 1984”. Tiếng Anh nói đơn giản in 1984: không có the và không có year. Còn thập niên thì có the: in the 1980s, “trong những năm tám mươi”.
Sau dấu chấm đọc từng chữ số: 3.14
Tiếng Việt đọc phần thập phân như một số: “ba phẩy mười bốn”. Tiếng Anh đọc từng chữ số sau dấu chấm: three point one four. Three point fourteen nghe như một số khác.
Số điện thoại – từng chữ số một
Tiếng Việt đọc số điện thoại từng chữ số, và số 0 là “không”. Tiếng Anh cũng đọc từng chữ số, nhưng số 0 hầu như luôn là oh chứ không phải zero: oh two oh, seven nine four six. Hai chữ số giống nhau thường là double: 44 là double four – tiếng Việt không có thói quen đó.
£4.50: ký hiệu đứng trước số tiền
Trong tiếng Việt đơn vị tiền tệ đứng sau số tiền: 50.000 đồng, 20 USD. Trong tiếng Anh ký hiệu bảng Anh và đô la đứng trước số tiền, không có khoảng cách: £4.50, $20. Và dấu chấm thay cho dấu phẩy.
four pounds fifty, không có “point”
Khi nói về tiền, tiếng Anh đặt tên đơn vị giữa hai con số và không thêm gì khác: four pounds fifty, giống tiếng Việt “bốn bảng năm mươi”. Point dành cho số đo và phép tính, không dành cho giá cả. Penny chỉ được gọi tên khi số tiền nhỏ hơn một bảng: seventy-five p.
Số
Trong tiếng Anh Anh: sau hàng trăm có “and”, còn giữa hàng chục và hàng đơn vị có gạch nối. Cách viết tắt của số thứ tự phụ thuộc vào từ chứ không phải chữ số cuối: viết 21st nhưng 11th. Hàng nghìn ngăn bằng dấu phẩy, không phải dấu chấm hay khoảng trắng.
| Bằng chữ số | Bằng chữ | Số thứ tự |
|---|---|---|
| 1 | one | 1st – first |
| 2 | two | 2nd – second |
| 3 | three | 3rd – third |
| 5 | five | 5th – fifth |
| 8 | eight | 8th – eighth |
| 9 | nine | 9th – ninth |
| 12 | twelve | 12th – twelfth |
| 13 | thirteen | 13th – thirteenth |
| 20 | twenty | 20th – twentieth |
| 21 | twenty-one | 21st – twenty-first |
| 30 | thirty | 30th – thirtieth |
| 42 | forty-two | 42nd – forty-second |
| 100 | one hundred | 100th – one hundredth |
| 101 | one hundred and one | 101st – one hundred and first |
| 342 | three hundred and forty-two | 342nd – three hundred and forty-second |
| 1,000 | one thousand | 1000th – one thousandth |
| 1,005 | one thousand and five | 1005th – one thousand and fifth |
| 1,250 | one thousand two hundred and fifty | 1250th – one thousand two hundred and fiftieth |
| 2,000,000 | two million | 2000000th – two millionth |
Triệu và hơn thế
Với các số lớn tiếng Việt giúp bạn: “tỷ” chính là “billion”, và cả hai đều nhóm ba chữ số một lần. “Nghìn tỷ” là “trillion”. Sau một con số, tên các hàng không có số nhiều. Chú ý chỉ ở dấu: tiếng Việt viết dấu chấm giữa các nhóm (1.000.000), tiếng Anh viết dấu phẩy (1,000,000).
| Tiếng Việt | Cách viết tiếng Anh | Tiếng Anh |
|---|---|---|
| một triệu – 1.000.000 | 1,000,000 | one million |
| hai triệu – 2.000.000 | 2,000,000 | two million |
| hai triệu rưỡi – 2.500.000 | 2,500,000 | two million five hundred thousand |
| một tỷ – 1.000.000.000 | 1,000,000,000 | one billion |
| hai tỷ – 2.000.000.000 | 2,000,000,000 | two billion |
| một nghìn tỷ – 1.000.000.000.000 | 1,000,000,000,000 | one trillion |
Năm
Hai cặp chữ số, không có “nghìn” và không có số thứ tự, còn số không ở cặp thứ hai là chữ O. Các năm từ 2000 đến 2009 là ngoại lệ của mẫu này.
| Năm | Cách đọc |
|---|---|
| 1066 | ten sixty-six |
| 1410 | fourteen ten |
| 1900 | nineteen hundred |
| 1905 | nineteen oh five |
| 1918 | nineteen eighteen |
| 1984 | nineteen eighty-four |
| 1989 | nineteen eighty-nine |
| 1999 | nineteen ninety-nine |
| 2000 | two thousand |
| 2004 | two thousand and four |
| 2010 | twenty ten |
| 2024 | twenty twenty-four |
Giờ
Đến nửa giờ là “past” và giờ trước, sau đó là “to” và giờ sau – giống “kém” của tiếng Việt. Và “half past three” tính từ ba giờ, giống “ba giờ rưỡi”: ở điểm này tiếng Việt và tiếng Anh trùng nhau. Chỉ khi ghép với “giờ” cần chú ý: “ba giờ” là three o’clock và “ba tiếng” là three hours. Hằng ngày dùng đồng hồ mười hai giờ.
| Giờ | Khi nói | Bằng chữ số |
|---|---|---|
| 09:00 | nine o'clock | nine o'clock |
| 09:05 | five past nine | nine oh five |
| 09:15 | a quarter past nine | nine fifteen |
| 09:20 | twenty past nine | nine twenty |
| 09:30 | half past nine | nine thirty |
| 09:40 | twenty to ten | nine forty |
| 09:45 | a quarter to ten | nine forty-five |
| 09:55 | five to ten | nine fifty-five |
| 01:30 | half past one | one thirty |
| 03:30 | half past three | three thirty |
| 12:00 | twelve o'clock | twelve o'clock |
| 00:00 | twelve o'clock | twelve o'clock |
Ngày tháng
Thứ tự kiểu Anh giống tiếng Việt: ngày, tháng, năm. Kiểu Mỹ đặt tháng lên đầu, và ở 03/04 người ta không thấy được điều đó. Ai muốn chắc chắn thì viết tên tháng thành chữ. Tiếng Việt đếm tháng bằng số (“tháng 7”), còn tiếng Anh có tên riêng cho mỗi tháng.
| Ngày | Kiểu Anh | Kiểu Mỹ |
|---|---|---|
| 23 tháng 7 năm 1984 | 23/07/1984 – the twenty-third of July | 07/23/1984 – July twenty-third |
| 3 tháng 5 năm 1791 | 03/05/1791 – the third of May | 05/03/1791 – May third |
| 1 tháng 3 năm 2024 | 01/03/2024 – the first of March | 03/01/2024 – March first |
| 3 tháng 4 năm 2024 | 03/04/2024 – the third of April | 04/03/2024 – April third |
| 31 tháng 12 năm 1999 | 31/12/1999 – the thirty-first of December | 12/31/1999 – December thirty-first |
Tiền, số thập phân và điện thoại
Ký hiệu bảng Anh và đô la đứng trước số tiền, dấu chấm đứng trước penny và cent. Khi nói, tên đơn vị tiền tệ đứng giữa hai con số. Sau dấu chấm thập phân đọc từng chữ số, và số điện thoại cũng đọc từng chữ số, với số không là “oh”.
| Cách viết | Cách đọc |
|---|---|
| £0.75 | seventy-five p |
| £1.00 | one pound |
| £4.50 | four pounds fifty |
| £19.99 | nineteen pounds ninety-nine |
| £1250.50 | one thousand two hundred and fifty pounds fifty |
| €2.50 | two euros fifty |
| 3.14 | three point one four |
| 020 7946 0958 | oh two oh seven nine four six oh nine five eight |
Tự thử xem
59 bài tập, được tạo từ cùng các quy tắc. Những gì bạn làm sai sẽ quay lại vào ngày mai.