Động từ bất quy tắc trong tiếng Anh
Tất cả 101 động từ, mỗi động từ có ba dạng, nghĩa tiếng Việt và một câu ví dụ – xếp theo điều thực sự xảy ra chứ không theo bảng chữ cái.
Vì sao không xếp theo chữ cái
Một danh sách thông thường có ba cột xếp theo chữ cái. Bạn tìm được thứ cần tìm nếu đã biết mình cần tìm gì – nhưng để học thì nó kém, vì nó che đi thứ tự duy nhất có ở đây. Có 101 động từ, nhưng chúng không phải là những ngoại lệ rời rạc. Phần lớn rơi vào các nhóm có cùng một sự thay đổi; hiểu một nhóm là học được nhiều động từ cùng lúc.
Còn một điều mà cái tên không nói: “bất quy tắc” chỉ có nghĩa là quá khứ không kết thúc bằng -ed. Mọi thứ khác ở các động từ này đều hoàn toàn bình thường – chúng tạo dạng -ing như mọi động từ khác, ở ngôi thứ ba có -s và trong câu hỏi cũng cư xử như vậy. Chỉ có đúng hai dạng cho mỗi động từ. Với người nói tiếng Việt – ngôn ngữ vốn không chia động từ – đó là một việc hoàn toàn mới: một chữ “đi” trong tiếng Việt, còn go có went và gone.
Vì sao lại có dạng thứ ba
Dạng thứ hai (Past Simple) đứng một mình: I went. Dạng thứ ba (past participle) không bao giờ đứng một mình, mà luôn sau have hoặc trong câu bị động: I have gone, it was written. Ai nhớ điều đó thì không phải đoán đang cần dạng nào.
abc Màu đỏ có đường lượn sóng: phần thay đổi so với dạng gốc. Phần nào vẫn theo quy tắc thì để chữ thường.
101 động từ.
Cả ba dạng giống nhau
9 động từNhóm dễ nhất: không có gì thay đổi. Biết cut là biết cả ba dạng. Cái khó nằm ở chỗ khác: trong câu không thấy được thời gian. Tiếng Việt vốn không chia động từ nên điều này quen thuộc: “tôi cắt hôm qua” và “tôi cắt mỗi ngày” cũng chỉ khác nhau ở từ bên cạnh – và I cut it yesterday với I cut it every day cũng thế.
| Dạng gốc | Quá khứ | Phân từ | Tiếng Việt | Trình độ |
|---|---|---|---|---|
| cut | cut | cut | cắt, thái | A2 |
She cut the bread.Cô ấy cắt bánh mì. | ||||
| put | put | put | đặt, để | A1 |
He put the keys on the table.Anh ấy đặt chìa khóa lên bàn. | ||||
| let | let | let | cho phép, để cho | A2 |
They let us stay another night.Họ cho chúng tôi ở thêm một đêm. | ||||
| set | set | set | đặt, thiết lập | B1 |
We set a new date.Chúng tôi ấn định một ngày mới. | ||||
| cost | cost | cost | có giá, tốn | A1 |
It cost more than expected.Nó tốn nhiều hơn dự kiến. | ||||
| hit | hit | hit | đánh, đập trúng | A2 |
The ball hit the window.Quả bóng đập trúng cửa sổ. | ||||
| shut | shut | shut | đóng | A2 |
Please shut the door.Làm ơn đóng cửa lại. | ||||
| hurt | hurt | hurt | đau, làm đau | A2 |
I hurt my knee.Tôi bị đau đầu gối. | ||||
| spread | spread | spread | lan ra, phết | B1 |
The news spread quickly.Tin tức lan nhanh. | ||||
Hai trong ba dạng giống nhau
47 động từNhóm lớn nhất. Hầu như luôn luôn quá khứ và dạng thứ ba (past participle) giống nhau, chỉ có dạng gốc khác. Ai nhớ dạng thứ hai thì có luôn dạng thứ ba.
-ought, -aught: bought, taught 6 động từ
| Dạng gốc | Quá khứ | Phân từ | Tiếng Việt | Trình độ |
|---|---|---|---|---|
| bring | brought | brought | mang đến | A1 |
He brought a bottle of wine.Anh ấy mang đến một chai rượu vang. | ||||
| buy | bought | bought | mua | A1 |
We bought the tickets online.Chúng tôi mua vé trên mạng. | ||||
| think | thought | thought | nghĩ, cho rằng | A1 |
I thought you were coming.Tôi tưởng bạn sẽ đến. | ||||
| catch | caught | caught | bắt, kịp (xe) | A2 |
We caught the last train.Chúng tôi kịp chuyến tàu cuối. | ||||
| teach | taught | taught | dạy (ai đó) | A2 |
She taught me to swim.Cô ấy dạy tôi bơi. | ||||
| fight | fought | fought | đánh nhau, đấu tranh | B1 |
They fought for better conditions.Họ đấu tranh cho điều kiện tốt hơn. | ||||
keep → kept, feel → felt 7 động từ
| Dạng gốc | Quá khứ | Phân từ | Tiếng Việt | Trình độ |
|---|---|---|---|---|
| feel | felt | felt | cảm thấy | A1 |
She felt much better afterwards.Sau đó cô ấy thấy khỏe hơn nhiều. | ||||
| keep | kept | kept | giữ, giữ lại | A2 |
He kept the receipt.Anh ấy giữ lại hóa đơn. | ||||
| sleep | slept | slept | ngủ | A1 |
The baby slept all night.Em bé ngủ suốt đêm. | ||||
| leave | left | left | rời đi, để lại | A1 |
She left her umbrella on the bus.Cô ấy để quên cái ô trên xe buýt. | ||||
| lose | lost | lost | mất, đánh mất, thua | A2 |
He lost his phone.Anh ấy làm mất điện thoại. | ||||
| mean | meant | meant | có nghĩa là, muốn nói | A2 |
What did you mean by that?Bạn muốn nói gì bằng câu đó? | ||||
| dream | dreamt | dreamt | mơ, mơ thấy | B1 |
I dreamt about the exam.Tôi mơ thấy kỳ thi. | ||||
send → sent, learn → learnt 8 động từ
| Dạng gốc | Quá khứ | Phân từ | Tiếng Việt | Trình độ |
|---|---|---|---|---|
| build | built | built | xây dựng | A2 |
They built the bridge in 1890.Họ xây cây cầu vào năm 1890. | ||||
| send | sent | sent | gửi | A1 |
I sent the letter yesterday.Hôm qua tôi đã gửi thư. | ||||
| spend | spent | spent | tiêu (tiền), dành (thời gian) | A2 |
We spent two weeks in Wales.Chúng tôi dành hai tuần ở xứ Wales. | ||||
| lend | lent | lent | cho mượn | B1 |
She lent me her car.Cô ấy cho tôi mượn xe. | ||||
| learn | learnt | learnt | học, học được | A1 |
She learnt Spanish in a year.Cô ấy học xong tiếng Tây Ban Nha trong một năm. | ||||
| burn | burnt | burnt | cháy, cháy khét, đốt | B1 |
The toast burnt again.Bánh mì nướng lại cháy. | ||||
| smell | smelt | smelt | có mùi, ngửi | B1 |
The kitchen smelt of coffee.Căn bếp thơm mùi cà phê. | ||||
| spell | spelt | spelt | đánh vần | A2 |
She spelt her name for me.Cô ấy đánh vần tên mình cho tôi. | ||||
meet → met, sit → sat 10 động từ
| Dạng gốc | Quá khứ | Phân từ | Tiếng Việt | Trình độ |
|---|---|---|---|---|
| meet | met | met | gặp | A1 |
We met at the station.Chúng tôi gặp nhau ở nhà ga. | ||||
| read | read | read | đọc | A1 |
She read the report twice.Cô ấy đọc bản báo cáo hai lần. | ||||
| sit | sat | sat | ngồi | A1 |
We sat by the window.Chúng tôi ngồi cạnh cửa sổ. | ||||
| lead | led | led | dẫn, dẫn đường | B1 |
The path led to the river.Con đường mòn dẫn tới dòng sông. | ||||
| feed | fed | fed | cho ăn | B1 |
She fed the birds every morning.Sáng nào cô ấy cũng cho chim ăn. | ||||
| get | got | got | nhận, trở nên | A1 |
I got your message.Tôi đã nhận được tin nhắn của bạn. | ||||
| sit down | sat down | sat down | ngồi xuống | A1 |
He sat down next to me.Anh ấy ngồi xuống cạnh tôi. | ||||
| light | lit | lit | thắp, châm | B1 |
She lit a candle.Cô ấy thắp một cây nến. | ||||
| shine | shone | shone | chiếu sáng | B1 |
The sun shone all day.Mặt trời chiếu sáng cả ngày. | ||||
| sit up | sat up | sat up | ngồi dậy | B1 |
He sat up in bed.Anh ấy ngồi dậy trên giường. | ||||
dig → dug, win → won 3 động từ
| Dạng gốc | Quá khứ | Phân từ | Tiếng Việt | Trình độ |
|---|---|---|---|---|
| win | won | won | thắng, giành được | A2 |
Our team won again.Đội của chúng tôi lại thắng. | ||||
| hang | hung | hung | treo, mắc | B1 |
She hung the picture over the sofa.Cô ấy treo bức tranh phía trên ghế sofa. | ||||
| stick | stuck | stuck | dính, kẹt | B1 |
The door stuck again.Cánh cửa lại bị kẹt. | ||||
find → found 1 động từ
| Dạng gốc | Quá khứ | Phân từ | Tiếng Việt | Trình độ |
|---|---|---|---|---|
| find | found | found | tìm thấy | A1 |
I found it under the sofa.Tôi tìm thấy nó dưới ghế sofa. | ||||
sell → sold, hold → held, stand → stood 6 động từ
| Dạng gốc | Quá khứ | Phân từ | Tiếng Việt | Trình độ |
|---|---|---|---|---|
| sell | sold | sold | bán | A1 |
They sold the house last year.Năm ngoái họ đã bán căn nhà. | ||||
| tell | told | told | nói (với ai), kể | A1 |
He told us the whole story.Anh ấy kể cho chúng tôi cả câu chuyện. | ||||
| hold | held | held | cầm, giữ | A2 |
She held the door open.Cô ấy giữ cửa mở. | ||||
| stand | stood | stood | đứng | A2 |
They stood in the rain.Họ đứng dưới mưa. | ||||
| understand | understood | understood | hiểu | A1 |
I understood every word.Tôi hiểu từng từ. | ||||
| hold on | held on | held on | giữ chặt; chờ máy | B1 |
He held on to the railing.Anh ấy giữ chặt tay vịn. | ||||
say → said, make → made 6 động từ
| Dạng gốc | Quá khứ | Phân từ | Tiếng Việt | Trình độ |
|---|---|---|---|---|
| hear | heard | heard | nghe thấy | A1 |
I heard a noise upstairs.Tôi nghe thấy tiếng động trên lầu. | ||||
| say | said | said | nói | A1 |
He said nothing at all.Anh ấy chẳng nói gì cả. | ||||
| pay | paid | paid | trả tiền | A1 |
We paid by card.Chúng tôi trả bằng thẻ. | ||||
| lay | laid | laid | đặt, bày | B1 |
She laid the papers on the desk.Cô ấy đặt các giấy tờ lên bàn. | ||||
| make | made | made | làm, chế tạo | A1 |
He made a mistake.Anh ấy đã mắc một lỗi. | ||||
| have | had | had | có | A1 |
We had a long conversation.Chúng tôi đã nói chuyện rất lâu. | ||||
Nguyên âm đổi chỗ
10 động từBa dạng khác nhau, nhưng theo một giai điệu lặp lại: i – a – u như sing – sang – sung. Ai thuộc một động từ thì có sẵn giai điệu cho các động từ còn lại. Chú ý cách đọc: u trong sung và drunk là âm ngắn, gần như “ơ”, không phải “u” của tiếng Việt, còn a ngắn nghe như giữa “a” và “e”: “sang”, “drank”.
i · a · u: sing, sang, sung 7 động từ
| Dạng gốc | Quá khứ | Phân từ | Tiếng Việt | Trình độ |
|---|---|---|---|---|
| sing | sang | sung | hát | A1 |
She sang two songs.Cô ấy hát hai bài. | ||||
| drink | drank | drunk | uống | A1 |
We drank tea all afternoon.Cả buổi chiều chúng tôi uống trà. | ||||
| swim | swam | swum | bơi | A1 |
They swam in the lake.Họ bơi ở hồ. | ||||
| begin | began | begun | bắt đầu | A1 |
The concert began late.Buổi hòa nhạc bắt đầu muộn. | ||||
| ring | rang | rung | reo, rung chuông | A2 |
The bell rang twice.Chuông reo hai lần. | ||||
| begin again | began again | begun again | bắt đầu lại | B1 |
We began again from the top.Chúng tôi bắt đầu lại từ đầu. | ||||
| sing along | sang along | sung along | hát theo | B1 |
Everyone sang along.Mọi người cùng hát theo. | ||||
run, ran, run · come, came, come 3 động từ
| Dạng gốc | Quá khứ | Phân từ | Tiếng Việt | Trình độ |
|---|---|---|---|---|
| run | ran | run | chạy | A1 |
He ran to catch the bus.Anh ấy chạy để kịp xe buýt. | ||||
| come | came | come | đến | A1 |
They came by car.Họ đến bằng ô tô. | ||||
| become | became | become | trở thành | A2 |
She became a teacher.Cô ấy trở thành giáo viên. | ||||
Cả ba dạng khác nhau
35 động từKhông có giai điệu nào đỡ được: những động từ này phải học từng cái, nhưng chúng ít hơn tiếng đồn về “bất quy tắc”. Với người nói tiếng Việt có một điều an ủi: tiếng Việt giữ một chữ “đi” cho mọi thời, còn go chỉ có năm dạng (go, goes, going, went, gone) và không bao giờ thêm nữa.
-ew · -own: grow, grew, grown 8 động từ
| Dạng gốc | Quá khứ | Phân từ | Tiếng Việt | Trình độ |
|---|---|---|---|---|
| fly | flew | flown | bay | A1 |
They flew to Dublin.Họ bay đến Dublin. | ||||
| grow | grew | grown | lớn lên, trồng | A2 |
The tree grew very quickly.Cái cây lớn rất nhanh. | ||||
| know | knew | known | biết | A1 |
I knew it would rain.Tôi biết là trời sẽ mưa. | ||||
| show | showed | shown | cho xem, chỉ | A1 |
He showed me the way.Anh ấy chỉ đường cho tôi. | ||||
| throw | threw | thrown | ném | A2 |
He threw the ball too hard.Anh ấy ném quả bóng quá mạnh. | ||||
| draw | drew | drawn | vẽ; kéo | A2 |
She drew a map for us.Cô ấy vẽ bản đồ cho chúng tôi. | ||||
| blow | blew | blown | thổi | B1 |
The wind blew all night.Gió thổi suốt đêm. | ||||
| throw away | threw away | thrown away | vứt đi | A2 |
She threw away the old papers.Cô ấy vứt các giấy tờ cũ. | ||||
-o- · -o-en: speak, spoke, spoken 7 động từ
| Dạng gốc | Quá khứ | Phân từ | Tiếng Việt | Trình độ |
|---|---|---|---|---|
| speak | spoke | spoken | nói (một thứ tiếng), phát biểu | A1 |
We spoke for an hour.Chúng tôi nói chuyện một tiếng. | ||||
| break | broke | broken | làm vỡ, bẻ gãy | A2 |
She broke her arm.Cô ấy bị gãy tay. | ||||
| choose | chose | chosen | chọn | A2 |
They chose the cheaper option.Họ chọn phương án rẻ hơn. | ||||
| forget | forgot | forgotten | quên | A1 |
I forgot the tickets.Tôi quên vé rồi. | ||||
| freeze | froze | frozen | đóng băng, lạnh cóng | B1 |
The lake froze overnight.Ban đêm hồ đóng băng. | ||||
| steal | stole | stolen | ăn trộm | B1 |
Someone stole my bike.Có người trộm xe đạp của tôi. | ||||
| wake | woke | woken | đánh thức, thức dậy | A2 |
I woke at five.Tôi thức dậy lúc năm giờ. | ||||
-o- · -i-en: write, wrote, written 5 động từ
| Dạng gốc | Quá khứ | Phân từ | Tiếng Việt | Trình độ |
|---|---|---|---|---|
| write | wrote | written | viết | A1 |
He wrote three letters.Anh ấy viết ba lá thư. | ||||
| drive | drove | driven | lái (ô tô) | A1 |
He drove all the way.Anh ấy lái xe suốt quãng đường. | ||||
| ride | rode | ridden | đi (xe đạp, xe máy, ngựa) | A2 |
She rode her bike to school.Cô ấy đạp xe đến trường. | ||||
| rise | rose | risen | tăng lên, mọc (mặt trời) | B1 |
Prices rose again in June.Tháng Sáu giá lại tăng. | ||||
| write down | wrote down | written down | ghi lại | A2 |
I wrote down the address.Tôi ghi lại địa chỉ. | ||||
-ore · -orn: wear, wore, worn 1 động từ
| Dạng gốc | Quá khứ | Phân từ | Tiếng Việt | Trình độ |
|---|---|---|---|---|
| wear | wore | worn | mặc, đeo, đội | A2 |
She wore a blue coat.Cô ấy mặc một chiếc áo khoác xanh. | ||||
take, took, taken, give, gave, given 11 động từ
| Dạng gốc | Quá khứ | Phân từ | Tiếng Việt | Trình độ |
|---|---|---|---|---|
| see | saw | seen | thấy, nhìn thấy | A1 |
I saw her yesterday.Hôm qua tôi đã thấy cô ấy. | ||||
| take | took | taken | lấy, mang đi | A1 |
He took the wrong bus.Anh ấy đã lên nhầm xe buýt. | ||||
| give | gave | given | cho, đưa | A1 |
She gave me her number.Cô ấy cho tôi số của mình. | ||||
| eat | ate | eaten | ăn | A1 |
We ate at seven.Chúng tôi ăn lúc bảy giờ. | ||||
| fall | fell | fallen | rơi, ngã | A2 |
The glass fell off the table.Cái ly rơi khỏi bàn. | ||||
| take off | took off | taken off | cất cánh; cởi (quần áo) | A2 |
The plane took off on time.Máy bay cất cánh đúng giờ. | ||||
| hide | hid | hidden | giấu, trốn | B1 |
The cat hid under the bed.Con mèo trốn dưới gầm giường. | ||||
| bite | bit | bitten | cắn | B1 |
The dog bit the postman.Con chó cắn người đưa thư. | ||||
| beat | beat | beaten | đánh, thắng | B1 |
They beat us three to nil.Họ thắng chúng tôi ba không. | ||||
| shake | shook | shaken | lắc, bắt (tay) | B1 |
He shook my hand.Anh ấy bắt tay tôi. | ||||
| lie | lay | lain | nằm | B1 |
The book lay on the floor.Quyển sách nằm trên sàn. | ||||
be, go, do 3 động từ
| Dạng gốc | Quá khứ | Phân từ | Tiếng Việt | Trình độ |
|---|---|---|---|---|
| be | was/were | been | là, thì, ở | A1 |
I was at home all day.Cả ngày tôi ở nhà. | ||||
| go | went | gone | đi | A1 |
She went to Vienna last week.Tuần trước cô ấy đi Viên. | ||||
| do | did | done | làm | A1 |
What have you done?Bạn đã làm được gì rồi? | ||||
Luyện ba dạng
Một dạng gốc, hai dạng còn thiếu. Chỉ những gì bạn viết mới được tính – dấu ngoặc kép, chữ hoa và dấu cách được bỏ qua, không bị trừ điểm.