A2 · Woorden: 34
Beleefdheidsformules in het Turks
Wat je zegt als iemand iets nieuws heeft, weggaat, niest, rouwt of je een gunst bewijst – en wat je terugzegt.
başınız sağ olsun – gecondoleerd, innig medeleven · hayırlı olsun – veel geluk ermee, gefeliciteerd · güle güle kullan – veel plezier ermee · güle güle oturun – veel woonplezier · iyi yolculuklar – goede reis
Oefen deze lijst
Uit deze woorden (34), zoveel per ronde als je wilt — tot en met allemaal: eerst wat vandaag te herhalen is, dan nieuwe. Eerst kies je, dan vul je in, dan schrijf je het zelf. Fouten komen al snel terug.
Meer over deze lijst
Voor veel gelegenheden heeft het Turks een vaste zin, waar je in het Nederlands improviseert of niets zegt: bij een nieuwe auto (Güle güle kullan!), een nieuw huis (Güle güle oturun!), na een bezoek aan de kapper (Sıhhatler olsun!). Als je ze weglaat, klink je snel koel. De meeste eindigen op olsun “moge het zijn”, en veel hebben een informele en een beleefde vorm: kusura bakma en kusura bakmayın. Sommige hebben een vast antwoord, dat in de toelichting staat. De Nederlandse glossen zijn slechts de dichtstbijzijnde vertaling – vaak bestaat die niet, en de gloss zegt waarvoor de formule dient.
De woorden
Tussenwerpsel (1)
şerefeproostTussenwerpselA2
Letterlijk “op de eer”.
Uitdrukking (33)
başınız sağ olsungecondoleerd, innig medelevenUitdrukkingA2
Letterlijk “moge uw hoofd gezond zijn”. Antwoord: Dostlar sağ olsun. Onder vrienden: başın sağ olsun.
hayırlı olsunveel geluk ermee, gefeliciteerdUitdrukkingA2
Voor alles wat nieuw is: een baan, een winkel, een huis, een baby. Antwoord: Teşekkürler.
güle güle kullanveel plezier ermeeUitdrukkingA2
Voor een nieuw voorwerp. Beleefde vorm: güle güle kullanın.
güle güle oturunveel woonplezierUitdrukkingA2
Voor een nieuwe woning; voor nieuwe kleren: güle güle giy.
iyi yolculuklargoede reisUitdrukkingA2
iyi tatillerfijne vakantieUitdrukkingA2
iyi eğlencelerveel plezierUitdrukkingA2
iyi çalışmalarwordt gezegd tegen mensen die aan het werk zijn (geen Nederlands equivalent)UitdrukkingA2
Bij het weggaan bij mensen die doorwerken; ook als afsluiting van een e-mail.
iyi uykularslaap lekkerUitdrukkingA2
iyi bayramlarfijne feestdagen (bij een bayram)UitdrukkingA2
Voor elke bayram, de feesten waarop familie en buren elkaar bezoeken.
kusura bakmayınsorry, neemt u me niet kwalijkUitdrukkingA2
Voor een kleine overlast; letterlijk “kijk niet naar de fout”. Informele vorm: kusura bakma.
zahmet olmazsaals het niet te veel moeite isUitdrukkingA2
Voor een verzoek. Daarna bedank je met Zahmet ettiniz. “U hebt moeite gedaan.”
ne demekgraag gedaan, geen dankUitdrukkingA2
Een antwoord op dank; letterlijk “wat betekent dat”.
bir şey değilhet is niets, geen probleemUitdrukkingA2
önemli değilmaakt niet uit, niet ergUitdrukkingA2
sağlıcakla kalınhoud je goed, het besteUitdrukkingA2
Bij het afscheid, iets warmer dan hoşça kalın.
yeni yılınız kutlu olsungelukkig nieuwjaarUitdrukkingA2
Informele vorm: yeni yılın kutlu olsun; korter: mutlu yıllar.
nice yıllaranog vele jarenUitdrukkingA2
Voor verjaardagen, jubilea en nieuwjaar.
çok yaşagezondheid (na het niezen)UitdrukkingA2
Letterlijk “leef lang”. Antwoord: Sen de gör.
sen de gördank je (antwoord op “gezondheid”)UitdrukkingA2
Letterlijk “moge jij het ook zien”; beleefde vorm: siz de görün.
eksik olmayınhartelijk dankUitdrukkingA2
Een warme, nogal traditionele dankbetuiging; letterlijk “moge u niet ontbreken”. Informeel: eksik olma.
müsaadenizlemet uw permissieUitdrukkingA2
Zo begint een gast die wil vertrekken.
rica etsemmag ik u vragenUitdrukkingA2
başarılarsucces, veel succesUitdrukkingA2
hayırdıris er iets?UitdrukkingA2
Vriendelijk en een tikje bezorgd, als iets ongewoon is.
gözünüz aydınwat fijn voor u (bij goed nieuws)UitdrukkingA2
Als iemand die lang verwacht werd, aankomt of iets waarop gehoopt werd, gebeurt; letterlijk “moge uw ogen helder zijn”. Informeel: gözün aydın.
sıhhatler olsunwordt gezegd na een bezoek aan de kapper, een bad of het scherenUitdrukkingA2
Antwoord: Teşekkürler. De kapper zegt het ook als hij klaar is.
iyi ki doğdungelukkig dat je geboren bent (verjaardagswens)UitdrukkingA2
canın sağ olsunniet erg, als jou maar niets is overkomenUitdrukkingA2
Troostend als iets kapot of kwijt is.
görüşmek üzeretot gauwUitdrukkingA2
elinize sağlıkdank voor het koken (beleefd)UitdrukkingA2
De beleefde vorm van eline sağlık; het antwoord is afiyet olsun.
hayırlı işlerwordt gezegd tegen mensen aan het werk, vooral winkeliersUitdrukkingA2
güle güle giyveel plezier met het dragenUitdrukkingA2
Zoals güle güle kullan, maar voor kleding.
Mis je een woord? Zoek het op in het woordenboek
Deze lijst hoort bij Het dagelijks leven in Turkije — lijsten: vier, woorden: 163; de hele categorie kun je ook in één keer oefenen.