Turkish verbs: aorist and -iyor, by pattern

Elif şimdi bir kitap okuyor.Elif is reading a book at the moment.

Accusative (-i) only with a definite object: kitabı okumak “to read the book”, but kitap okumak “to read, to read books”. Turkish marks “the” on the object, not with an article.

Otobüsü bekliyorum.I’m waiting for the bus.

Accusative (-i), with no “for”: otobüsü beklemek “to wait for the bus”.

Türkçe biraz anlıyorum.I understand a bit of Turkish.

Accusative (-i): seni anlıyorum. “To know about something” takes the ablative (-den): futboldan anlamak.

Ders saat dokuzda başlıyor.The lesson starts at nine o’clock.

Dative (-e): işe başlamak “to start work”. Where English says “start on” or “start with”, Turkish uses the dative.

Ayşe bana doğruyu söylüyor.Ayşe is telling me the truth.

Dative (-e) for the person, accusative (-i) for what is said: bana doğruyu söyle “tell me the truth”.

Can müzik dinliyor.Can is listening to music.

Accusative (-i), with no “to”: beni dinle “listen to me”.

Çocuklar bahçede oynuyor.The children are playing in the garden.

The game without an ending: futbol oynamak; with whom: -le, arkadaşlarıyla oynamak. You do not play an instrument with oynamak but with çalmak.

Ailem İzmir'de yaşıyor.My family lives in İzmir.

Locative (-de) for the place: Londra'da yaşamak “to live in London”.

Anahtarımı arıyorum.I’m looking for my key.

Accusative (-i), with no “for”: anahtarı aramak. With a person it means “to ring”: seni ararım “I’ll ring you”.

Bir çay istiyorum.I’d like a tea.

Accusative (-i) with a definite object: bu kitabı istiyorum. With a verb in the infinitive, which comes first: gitmek istiyorum “I want to go”.

Hesabı ben ödüyorum.I’m paying the bill.

Accusative (-i) for the bill, dative (-e) for the person paid: hesabı garsona ödemek.

Bebek şimdi uyuyor.The baby is asleep now.

No object. How long takes no ending: sekiz saat uyumak.

Her sabah parkta yürüyorum.I walk in the park every morning.

No object. The place in the locative (parkta), the goal in the dative: eve yürümek “to walk home”.

Cumartesi günü evi temizliyoruz.On Saturday we clean the flat.

Accusative (-i): mutfağı temizlemek “to clean the kitchen”.

Elif bulaşıkları yıkıyor.Elif is doing the washing-up.

Accusative (-i): elleri yıkamak. Washing yourself is yıkanmak, one verb with no “yourself”.

Mehmet'i tanıyor musun?Do you know Mehmet?

Accusative (-i): Mehmet'i tanımak. A fact or the way you know with bilmek.

Akşamları televizyon izliyoruz.In the evenings we watch television.

Accusative (-i) with a definite object: bu filmi izlemek; in general without an ending: film izlemek.

Annem kahvaltıyı hazırlıyor.My mother is making breakfast.

Accusative (-i): yemeği hazırlamak. To get yourself ready is hazırlanmak, with the dative: yolculuğa hazırlanmak.

Onun adını hatırlamıyorum.I can’t remember his name.

Accusative (-i): adını hatırlamak “to remember the name”.

Bugün yeni bir tarif deniyorum.Today I’m trying out a new recipe.

Accusative (-i) with a definite object: bu elbiseyi denemek “to try this dress on”.

Ailemi çok özlüyorum.I miss my family very much.

Accusative (-i): seni özledim “I’ve missed you”. Missing a bus or a chance is a different verb, kaçırmak.

Tatilde bir araba kiralıyoruz.We’re hiring a car on holiday.

Accusative (-i) with a definite object: bu daireyi kiralamak; from whom: ablative (-den).

Bu çantayı ben taşırım.I’ll carry this bag.

Accusative (-i). Clothes are not “carried”: wearing is giymek.

Elif annesine çok benziyor.Elif looks very like her mother.

Dative (-e): annesine benzemek “to look like her mother”.

Kapıyı kapat, üşüyorum.Shut the door, I’m cold.

No object and no “be”: üşüyorum “I’m cold” is one verb, literally “I am feeling cold”.

Başım ağrıyor.I’ve got a headache.

No object. What hurts is the subject, with a possessive ending: başım ağrıyor “my head aches” — no “I have”.

Bu akşam Can'ın doğum gününü kutluyoruz.This evening we’re celebrating Can’s birthday.

Accusative (-i) for the occasion and for the person you congratulate: seni kutlarım “congratulations”.

Çok para harcıyorsun.You spend a lot of money.

What on: dative (-e): kitaplara para harcamak “to spend money on books”.

Öğretmen kuralı bir kez daha açıklıyor.The teacher is explaining the rule once more.

Accusative (-i) for the thing, dative (-e) for the person: bana açıkla “explain it to me”.

Çocuklar çok hızlı büyüyor.Children grow up very quickly.

No object. Where you grew up, in the locative: İzmir'de büyüdüm.

Yeni kelimeleri ezberliyorum.I’m learning the new words by heart.

Accusative (-i): şiiri ezberlemek “to learn the poem by heart”.

Babam mutfağı beyaza boyuyor.My father is painting the kitchen white.

Accusative (-i) for the definite object, the colour in the dative (-e): duvarı maviye boyamak “to paint the wall blue”.

Lütfen numarayı tekrarlar mısınız?Could you repeat the number, please?

Accusative (-i): soruyu tekrarlamak.

Bebek acıkınca ağlıyor.The baby cries when it’s hungry.

No object; what about: dative (-e), buna ağlamak. For joy: sevinçten ağlamak.

Müsait olduğumda sizi geri arayacağım.I’ll ring you back when I’m free.

Accusative (-i) for the person: seni geri ararım. Only aramak is conjugated.

Yeni fotoğrafları siteye yüklüyorum.I’m uploading the new photos to the site.

Accusative (-i) and dative (-e): dosyayı siteye yüklemek. Also “to load”: kamyona yüklemek.

Önce bu düğmeye tıkla.Click on this button first.

Dative (-e): bağlantıya tıklamak “to click on the link”.

Ayşe her sabah saçını tarıyor.Ayşe combs her hair every morning.

Accusative (-i) with a possessive ending: saçımı taramak “to comb my hair”.

Bulaşıkları ben yıkadım, sen de kurula.I’ve washed the dishes — you dry.

Accusative (-i) with a definite object: elleri kurulamak “to dry your hands”.

Çocuklar dişlerini fırçalıyor.The children are brushing their teeth.

Accusative (-i) with a possessive ending: dişlerimi fırçalıyorum “I’m brushing my teeth”.

Kahveleri ben ısmarlıyorum.The coffees are on me.

Dative (-e) for the person treated: sana bir çay ısmarlayayım “let me buy you a tea”.

Yürüyüşte çok susadık.We got very thirsty on the walk.

“Be thirsty” is a verb, and the state is said in the past: susadım “I’m thirsty”, like acıktım “I’m hungry” — literally “I got thirsty”.

Pazar akşamı gömleklerimi ütülüyorum.On Sunday evening I iron my shirts.

Accusative (-i) with a definite object. The vowel of the ending follows the ü before it: ütülüyor.

Misafirler gittikten sonra masayı topluyoruz.When the guests have gone, we clear the table.

Accusative (-i): odayı toplamak “to tidy the room”; without an ending, para toplamak “to collect money”.

Komşumuz sokak kedilerini besliyor.Our neighbour feeds the street cats.

Accusative (-i) for the animal; with what: -le, kuşları ekmekle beslemek.

Eski mektupları bir kutuda saklıyorum.I keep the old letters in a box.

Accusative (-i), the place in the locative (-de). Who you hide something from: ablative (-den).

Fotoğraf çekerken herkes gülümsüyor.Everyone smiles when a photo is taken.

Dative (-e) for the person: bana gülümsedi “she smiled at me”. Before -iyor the e drops: gülümsüyor.

Lütfen kemerlerinizi bağlayın.Please fasten your seat belts.

Accusative (-i) and dative (-e): ipi ağaca bağlamak. On the phone: sizi müdüre bağlıyorum “I’m putting you through to the manager”.

Şapka seni güneşten korur.The hat protects you from the sun.

Accusative (-i) for what is protected, ablative (-den) for the danger: çocukları soğuktan korumak.

Yağmur yüzünden maçı ertelediler.They postponed the match because of the rain.

Accusative (-i), and dative (-e) for the new date: toplantıyı yarına ertelemek.

Burayı imzalar mısınız?Would you sign here?

Accusative (-i): sözleşmeyi imzalamak “to sign the contract”.

Banka ödemeyi onayladı.The bank has confirmed the payment.

Accusative (-i): siparişi onaylamak “to confirm the order”.

Ehliyetimi yenilemem gerekiyor.I need to renew my driving licence.

Accusative (-i): pasaportu yenilemek.

Öğrenciler ödevlerini tamamladı.The pupils have finished their homework.

Accusative (-i): formu tamamlamak.

Yolculuğun ne kadar tutacağını hesapladım.I’ve worked out how much the trip will cost.

Accusative (-i): masrafları hesaplamak.

Çocuk çitin üstünden atladı.The child jumped over the fence.

Dative (-e) for the goal: havuza atlamak. With the accusative also “to skip”: bir soruyu atlamak.

İşten sonra sana uğrarım.I’ll drop in on you after work.

Dative (-e): markete uğramak “to pop into the shop”.

Polis hırsızı yakaladı.The police caught the thief.

Accusative (-i): topu yakalamak “to catch the ball”. A cold is not “caught” with it: that is soğuk almak.

Yaz aylarında çok terliyorum.I sweat a lot in the summer months.

No object; from what: ablative (-den), sıcaktan terlemek.

Çaydanlıktaki su kaynıyor.The water in the kettle is boiling.

No object: the water boils by itself. Bringing it to the boil is kaynatmak. Before -iyor the a drops: kaynıyor.

Çorbaya biraz limon ekle.Put a bit of lemon in the soup.

Dative (-e) for what it is added to: salataya tuz eklemek; accusative (-i) with a definite object.

Annem çayı her sabah demliyor.My mother brews the tea every morning.

Accusative (-i): çayı demlemek — the tea brews in the upper pot of the double teapot.

Dondurma güneşte hemen eriyor.Ice cream melts in the sun straight away.

No object. The stem ends in i and stays before -iyor: eriyor.

Dedem her akşam domatesleri suluyor.My grandfather waters the tomatoes every evening.

Accusative (-i): çiçekleri sulamak. Before -iyor the vowel follows the u before it: suluyor.

Köpek kapıda havlıyor.The dog is barking at the door.

Dative (-e) for what it barks at: postacıya havlamak “to bark at the postman”.

Balon birden patladı.The balloon suddenly burst.

No object. With a tyre: lastik patladı “we’ve got a puncture”.

Tren istasyona yaklaşırken yavaşlıyor.The train slows down as it approaches the station.

No object; built from yavaş “slow”.

Ailem beni her zaman destekliyor.My family always supports me.

Accusative (-i): fikri desteklemek.

Bu akşam yeni komşularımızı ağırlıyoruz.This evening we’re having our new neighbours round.

Accusative (-i) for the guests: misafirleri ağırlamak.

Burnum kanıyor.My nose is bleeding.

The part of the body is the subject: burnum kanıyor “my nose is bleeding”. Before -iyor the a drops.

Arabayı kilitledin mi?Did you lock the car?

Accusative (-i): kapıyı kilitlemek.

Kanal maçı canlı yayınlıyor.The channel is showing the match live.

Accusative (-i): haberi yayınlamak.

Banka telefonla kimliğimi doğruladı.The bank verified my identity over the phone.

Accusative (-i): haberi doğrulamak.

Gecikme için yolculardan özür dileriz.We apologise to passengers for the delay.

Ablative (-den) for the person: senden özür dilerim “I apologise to you” — literally “I ask pardon from you”; what for: için.

Çocuk annesine yalan söylemedi.The child didn’t lie to his mother.

Dative (-e) for the person: bana yalan söyleme. Only söylemek is conjugated: yalan söylüyor.

Bu otel misafirlerine ücretsiz kahvaltı sağlıyor.This hotel provides its guests with a free breakfast.

Dative (-e) for who receives it, accusative (-i) with a definite object — no “with”.

Yeni yılda herkese sağlık dilerim.I wish everyone good health in the new year.

Dative (-e) for the person: size başarılar dilerim.

Takım kazanmak için çok çabaladı.The team tried very hard to win.

No object; what for: için.

Kimseyi zorlamıyorum, isteyen gelsin.I’m not forcing anyone — whoever wants to can come.

Accusative (-i) for the person, dative (-e) for the action: onu gitmeye zorlamak.

Bu araba çıkışı engelliyor.This car is blocking the exit.

Accusative (-i): yolu engellemek.

Okul cep telefonlarını yasakladı.The school has banned mobile phones.

Accusative (-i), often with a verbal noun: sigara içmeyi yasaklamak.

Düzenli spor birçok hastalığı önler.Regular exercise prevents many illnesses.

Accusative (-i): kazayı önlemek.

Hava durumu ruh halimi etkiliyor.The weather affects my mood.

Accusative (-i): beni çok etkiledi “it impressed me a lot”.

Toplantının saatini birlikte belirleyelim.Let’s fix the time of the meeting together.

Accusative (-i): tarihi belirlemek.

Öğrenciler okulda bir konser düzenliyor.The pupils are organising a concert at school.

Accusative (-i) with a definite object: odayı düzenlemek “to tidy the room”.

Sanırım sözlerimi yanlış anladın.I think you misunderstood what I said.

Accusative (-i): beni yanlış anlama. Only anlamak is conjugated.

Kimseyi suçlamıyorum.I’m not blaming anyone.

Accusative (-i) for the person, -le for the charge: onu yalanla suçlamak “to accuse him of lying”.

Sınav bitince çok rahatladım.When the exam was over I felt very relieved.

No object; English often says “be” or “feel”: rahatladım “I’m relieved”.

Kahven soğuyor, hemen iç.Your coffee is getting cold — drink it now.

No object. To cool something is soğutmak. The aorist is short: soğur.

Müşterinin e-postasını hemen yanıtladım.I answered the customer’s email straight away.

Accusative (-i): soruyu yanıtlamak. Same meaning: soruya cevap vermek.

Faturaları dün postaladım.I posted the invoices yesterday.

Accusative (-i), and dative (-e) for the addressee.

Satıcı vazoyu dikkatle paketledi.The shop assistant wrapped the vase carefully.

Accusative (-i).

Bilim insanları bu teoriyi kanıtladı.The scientists proved this theory.

Accusative (-i), often with a participle: haklı olduğunu kanıtlamak “to prove you were right”.

Türkçede her gün biraz ilerliyorum.I’m getting a little further with Turkish every day.

No object. Before -iyor the e drops: ilerliyor.

Salata için salatalıkları doğruyorum.I’m chopping the cucumbers for the salad.

Accusative (-i). Before -iyor the a drops, and the i follows the o before it: doğruyor.

Annem trenin arkasından el sallıyor.My mother is waving after the train.

Accusative (-i) with a definite object: başını sallamak “to nod”; without an ending, el sallamak “to wave”.

Bu akşam ne yapıyorsun?What are you doing this evening?

Accusative (-i) with a definite object: ödevi yapmak; in general without an ending: yemek yapmak “to cook”. One verb for English “do” and “make”.

Sabahları kahve içiyorum.In the mornings I drink coffee.

Accusative (-i) with a definite object: bu suyu içme “don’t drink this water”. Also for smoking: sigara içmek.

Ayşe annesine bir mektup yazıyor.Ayşe is writing a letter to her mother.

Dative (-e) for the person written to: annesine yazmak; accusative (-i) for a definite text.

Pencereyi açıyorum, çok sıcak.I’m opening the window — it’s very hot.

Accusative (-i): kapıyı açmak; also for turning on: ışığı açmak “to turn the light on”.

Haritaya bakıyorum.I’m looking at the map.

Dative (-e): haritaya bakmak “to look at the map”, çocuğa bakmak “to look after the child”. Never the accusative — English “at” is the dative ending.

Öğretmene bir soru soruyorum.I’m asking the teacher a question.

Dative (-e) for the person: öğretmene sormak “to ask the teacher”. In English the person is the direct object; in Turkish it takes the dative.

Seni çok seviyorum.I love you very much.

Accusative (-i): seni seviyorum; in general without an ending: çay severim “I like tea”.

Mehmet mutfağa giriyor.Mehmet is going into the kitchen.

Dative (-e): odaya girmek “to go into the room”. English “enter the room” has a direct object; Turkish has the dative.

Saat sekizde evden çıkıyorum.I leave the house at eight o’clock.

Ablative (-den) for “out of”: evden çıkmak; dative (-e) for “up”: dağa çıkmak “to climb the mountain”.

Her gün otobüse biniyorum.I take the bus every day.

Dative (-e): otobüse binmek “to get on the bus, to go by bus”. English “take the bus” has a direct object; Turkish has the dative.

Bir sonraki durakta iniyoruz.We’re getting off at the next stop.

Ablative (-den) for the vehicle: otobüsten inmek; the stop in the locative.

Tren saat onda kalkıyor.The train leaves at ten o’clock.

Ablative (-den): yataktan kalkmak “to get out of bed”, İstanbul'dan kalkmak “to leave from İstanbul”.

Çocuklar erken yatıyor.The children go to bed early.

No object; where to: dative (-e), yatağa yatmak. The t stays: yatıyor, not as in gidiyor.

Kitabı masaya koyuyorum.I’m putting the book on the table.

Accusative (-i) for the thing, dative (-e) for the place: kitabı masaya koymak — “on the table” is a direction, so dative, not locative.

Bugün mavi bir gömlek giyiyorum.Today I’m wearing a blue shirt.

Accusative (-i) with a definite garment: montunu giy “put your jacket on”.

Babam akşam eve dönüyor.My father comes home in the evening.

Dative (-e) for the goal: eve dönmek; ablative (-den) for where from; for turning: sağa dönmek.

Komşum eski arabasını satıyor.My neighbour is selling his old car.

Accusative (-i) for the thing, dative (-e) for the buyer. The t stays: satıyor, satar.

Neden gülüyorsun?Why are you laughing?

Dative (-e): şakaya gülmek “to laugh at a joke”.

Elif merdivenden düştü.Elif fell down the stairs.

Ablative (-den) for “off, down from”: merdivenden düşmek; dative (-e) for “into”: suya düşmek.

Hangi rengi seçiyorsun?Which colour are you choosing?

Accusative (-i): bir rengi seçmek; out of a set: ablative (-den) or arasından.

Otobüs köprüden geçiyor.The bus is going over the bridge.

Ablative (-den) for the route: köprüden geçmek “to cross the bridge”; dative (-e) for the goal: karşıya geçmek.

Ayşe çok güzel fotoğraf çekiyor.Ayşe takes very nice photos.

Accusative (-i): kapıyı çekmek “to pull the door”. Set phrase: fotoğraf çekmek “to take a photo” — not almak.

Yazın denizde yüzüyoruz.In summer we swim in the sea.

No object; the place in the locative (-de): havuzda yüzmek.

Can her sabah parkta koşuyor.Can goes running in the park every morning.

No object; the goal in the dative (-e): otobüse koşmak “to run for the bus”.

Çocuk topu bana atıyor.The child throws the ball to me.

Accusative (-i) for the thing, dative (-e) for the target. The t stays: atıyor.

Film saat onda bitiyor.The film finishes at ten o’clock.

No object: what ends is the subject. Finishing something is bitirmek, with the accusative. English uses one verb for both; Turkish has two.

Babam bana kızıyor.My father is cross with me.

Dative (-e): bana kızma “don’t be cross with me”.

Kardeşim köpeklerden korkuyor.My brother is afraid of dogs.

Ablative (-den): köpekten korkmak “to be afraid of the dog” — you are afraid “from” it. English “of” does not lead you to the right case.

Beni duyuyor musun?Can you hear me?

Accusative (-i): sesini duymak. Where you heard something from: ablative (-den).

Telefon çalıyor.The phone is ringing.

The instrument without an ending: gitar çalmak. Not one of the thirteen: çalar, not çalır.

Kapıyı itiyorum ama açılmıyor.I’m pushing the door, but it won’t open.

Accusative (-i). The t stays: itiyor, iter — unlike gitmek.

Dedem okurken gözlük takıyor.My grandfather puts his glasses on to read.

For glasses, jewellery, a watch and a hat; clothes you get into are giymek. English “wear” covers both. Accusative (-i) with a definite object.

Dağlarda kar yağıyor.It’s snowing in the mountains.

Turkish says what falls: yağmur yağıyor “it’s raining”, kar yağıyor “it’s snowing” — there is no “it” as a subject.

Kasiyer domatesleri tartıyor.The cashier is weighing the tomatoes.

Accusative (-i) with a definite object: elmaları tartmak. The t stays before a vowel: tartıyor, tartar.

Bir şişe su bana yeter.A bottle of water is enough for me.

Dative (-e) for the person: bana yeter. Yeter! on its own means “That’s enough!”. The t stays: yetiyor.

Toplantı iki saat sürdü.The meeting lasted two hours.

Accusative (-i) for the vehicle: arabayı sürmek “to drive the car”. Without an object, “to last”: yol üç saat sürer.

Bugün çarşıyı geziyoruz.Today we’re looking round the bazaar.

Accusative (-i) for the place you look round: şehri gezmek; without an object “to stroll, to go out”.

Öğretmen tahtaya bir harita çiziyor.The teacher is drawing a map on the board.

Dative (-e) for the surface: tahtaya çizmek “to draw on the board”. Painting with colours is resim yapmak.

Garson masayı siliyor.The waiter is wiping the table.

Accusative (-i): mesajı silmek “to delete the message”, masayı silmek “to wipe the table”.

Akşam yemeğinden sonra banyo yapıyorum.I have a bath after dinner.

No object; only yapmak is conjugated. A shower is duş almak.

Mutfak taze ekmek kokuyor.The kitchen smells of fresh bread.

What of, without an ending: ekmek kokmak “to smell of bread” — no “of”. Smelling something yourself is koklamak.

Bu yemekle iki kişi doyar.Two people will be full with this meal.

No object: doydum “I’m full” — past tense where English uses the present, because you have become full.

Kasap eti küçük parçalara kesiyor.The butcher is cutting the meat into small pieces.

Accusative (-i); with what: -le, bıçakla kesmek. Also “to cut off”: suyu kesmek.

Dikkat et, bardağı kıracaksın!Careful — you’re going to break the glass!

Accusative (-i): bardağı kırmak. Also figuratively: kalbini kırmak “to hurt someone”.

Bu çantayı bir dakika tutar mısın?Could you hold this bag for a minute?

Accusative (-i): elimi tut. With a noun and no ending, also “to rent”: ev tutmak. The t stays: tutuyor.

Annem Trabzon'da doğdu.My mother was born in Trabzon.

Locative (-de) for the place, and no passive as in English: doğdum “I was born” is active, “I came into being”. The sun doğar too.

Çamaşırları balkona asıyorum.I hang the washing out on the balcony.

Accusative (-i) and dative (-e) for the place: tabloyu duvara asmak — where to, not where.

Annem mumları yakıyor.My mother is lighting the candles.

Accusative (-i): ışığı yakmak “to turn the light on”. Something burning by itself is yanmak.

Çocuk suyu yere döktü.The child spilt the water on the floor.

Accusative (-i) and dative (-e): suyu bardağa dökmek “to pour the water into the glass”.

Öğrenciler problemi beş dakikada çözdü.The pupils solved the problem in five minutes.

Accusative (-i): sorunu çözmek. Also “to untie”: düğümü çözmek.

Kışın elektrik faturası artıyor.In winter the electricity bill goes up.

No object: something rises by itself. Raising something is artırmak.

Kasiyer parayı iki kez saydı.The cashier counted the money twice.

Accusative (-i): parayı saymak. Counting to ten: ona kadar saymak.

Terzi kolumun uzunluğunu ölçtü.The tailor measured the length of my arm.

Accusative (-i): ateşini ölçmek “to take someone’s temperature”.

Hırsız arka kapıdan kaçtı.The thief escaped through the back door.

Ablative (-den) for the place you escape from. Missing something is kaçırmak.

Yarın sabah Ankara'ya uçuyoruz.Tomorrow morning we’re flying to Ankara.

Dative (-e) for the destination: Ankara'ya uçmak.

Buzda kaydım ve düştüm.I slipped on the ice and fell.

No object; on what: locative (-de), buzda kaymak.

Düştükten sonra ayak bileğim şişti.After the fall my ankle swelled up.

No object; the part of the body is the subject.

Hasta çocuk sabaha kadar kustu.The sick child was sick until morning.

No object.

Fırındaki börek pişiyor.The börek in the oven is cooking.

No object: the food cooks. The person cooking it uses pişirmek.

Fırındaki ekmek yanıyor!The bread in the oven is burning!

No object: something burns by itself. A light yanıyor “is on”, too. Setting light to something is yakmak.

Annem bana bir elbise dikti.My mother made me a dress.

Accusative (-i) with a definite object: ağacı dikmek “to plant the tree”, düğmeyi dikmek “to sew the button on”.

Perdelerin rengi güneşten soldu.The colour of the curtains has faded in the sun.

No object; from what: ablative (-den).

Anahtarı kilide sokamadım.I couldn’t get the key into the lock.

Accusative (-i) and dative (-e): anahtarı kilide sokmak. Of bees, “to sting”.

Bisikletli bir adam arabaya çarptı.A cyclist rode into a car.

Dative (-e): duvara çarpmak “to bump into the wall” — English “into” is the dative ending.

Komşular yeni binaya karşı çıkıyor.The neighbours are against the new building.

Dative (-e): plana karşı çıkmak. çıkmak is conjugated: karşı çıkar.

Komşu sabahtan beri duvarı deliyor.The neighbour has been drilling into the wall since this morning.

Accusative (-i): duvarı delmek “to drill into the wall” — no “into”.

Neden arkadaşına küstün?Why have you stopped speaking to your friend?

Dative (-e): bana küstü “she’s sulking and won’t talk to me”. English needs a whole phrase for it.

Sonunda araba almaktan vazgeçtik.In the end we gave up on buying a car.

Ablative (-den): plandan vazgeçmek. Written as one word and conjugated like geçmek: vazgeçer, not vazgeçir.

Garson yemekleri büyük bir tepside sundu.The waiter served the dishes on a big tray.

Dative (-e) for who receives it: müdüre bir rapor sunmak.

Yakında görüşmeyi umuyorum.I hope we’ll see each other soon.

Accusative (-i), often with a verbal noun: gelmesini umuyorum “I hope he comes”. Very common: umarım “I hope, hopefully”.

Kampanya pazar günü sona eriyor.The offer ends on Sunday.

No object. ermek is conjugated, a one-syllable verb with -er: sona erer.

Müdür yeni çalışanı övüyor.The manager is praising the new employee.

Accusative (-i): yemeği övmek.

Köprüden sonra sağa sapın.Turn right after the bridge.

Dative (-e) for the direction: sola sapmak. In everyday speech dönmek is more common.

Yolda bir bankamatikten para çektim.On the way I got some money out of a cashpoint.

Ablative (-den) for the machine or account: hesaptan para çekmek. çekmek is conjugated: para çeker.

Çocuklar havuza dalıyor.The children are diving into the pool.

Dative (-e) for what you go into: denize dalmak. Figuratively: uykuya dalmak “to drop off to sleep”.

Güneş saat sekizde batıyor.The sun sets at eight o’clock.

No object; for the sun the opposite of doğmak. The t stays: batıyor, batar.

Elmayı soyar mısın?Could you peel the apple?

Accusative (-i): patatesleri soymak. Also “to rob”: bankayı soymak.

Pirinci yıkayıp süzdüm.I washed and drained the rice.

Accusative (-i): makarnayı süzmek.

Mehmet bir bankada çalışıyor.Mehmet works at a bank.

The workplace in the locative (-de): bankada çalışmak. What you study for in the dative: derse çalışmak.

Bir yıldır Türkçe öğreniyorum.I’ve been learning Turkish for a year.

The language without an ending: Türkçe öğrenmek; something definite in the accusative: bu kelimeyi öğrendim.

Annemle telefonda konuşuyorum.I’m talking to my mother on the phone.

With -le “with”: annemle konuşmak; the language without an ending: Türkçe konuşmak.

Biz Köln'de oturuyoruz.We live in Cologne.

Locative (-de) for “where”: evde oturmak; dative (-e) for “sit down on”: sandalyeye oturmak.

Garson suyu getiriyor.The waiter is bringing the water.

Accusative (-i) for the thing, dative (-e) for the person: bana bir çay getir “bring me a tea”.

Lütfen ışığı kapatır mısın?Could you turn the light off, please?

Accusative (-i): kapıyı kapatmak. The t stays: kapatıyor.

Seni düşünüyorum.I’m thinking of you.

Accusative (-i), with no “of” or “about”: seni düşünüyorum. To think “about” a subject: hakkında.

Bana yolu gösterir misiniz?Would you show me the way?

Dative (-e) for the person, accusative (-i) for the thing: bana yolu göster.

Bu şehri çok beğendim.I really liked this city.

Accusative (-i): what you like is the object, as in English.

Dede torunlarına bir masal anlatıyor.The grandfather is telling his grandchildren a fairy tale.

Dative (-e) for the listener, accusative (-i) for what is told. The t stays: anlatıyor.

Bu bilgisayarı kim kullanıyor?Who uses this computer?

Accusative (-i) with a definite object. Also for driving: araba kullanmak.

Ablam iyi para kazanıyor.My older sister earns good money.

Accusative (-i) with a definite object: maçı kazanmak “to win the match”.

Şemsiyemi otobüste unuttum.I left my umbrella on the bus.

Accusative (-i) for what is forgotten, locative (-de) for the place. The t stays: unutuyor.

Ödevimi bitirdim.I’ve finished my homework.

Accusative (-i): işi bitirmek. Without an object it is bitmek.

Babam akşam yemeğini pişiriyor.My father is cooking dinner.

Accusative (-i) with a definite dish: çorbayı pişirmek.

Sana bir mesaj gönderiyorum.I’m sending you a message.

Dative (-e) for the person, accusative (-i) for something definite: paketi annene gönder.

Elif'le bir partide tanıştık.Elif and I met at a party.

With -le “with”: Elif'le tanışmak “to meet Elif” — not the accusative, because you meet each other.

Arkadaşlarımla kafede buluşuyorum.I’m meeting my friends at the café.

With -le “with”: arkadaşımla buluşmak; the place in the locative.

Yarın görüşürüz!See you tomorrow!

With -le “with”: doktorla görüşmek. Saying goodbye: Görüşürüz! “See you!”

Gelecek hafta yeni bir eve taşınıyoruz.Next week we’re moving to a new flat.

Dative (-e) for the destination, ablative (-den) for the old place: Londra'dan İzmir'e taşınmak.

Çok acıktım.I’m starving.

No object. The state is said in the past: acıktım “I’m hungry”, literally “I got hungry”.

Bu habere çok sevindim.I was very pleased about this news.

Dative (-e): habere sevinmek “to be pleased about the news”.

Ayşe çocuklara İngilizce öğretiyor.Ayşe teaches the children English.

Dative (-e) for the learner, accusative (-i) for something definite. The t stays: öğretiyor.

Otobüsü kaçırdım.I missed the bus.

Accusative (-i): treni kaçırmak “to miss the train”. Missing a person is özlemek.

Burada tren değiştiriyoruz.We change trains here.

Accusative (-i) with a definite object: fikrini değiştirmek “to change your mind”.

Ablam gelecek ay evleniyor.My older sister is getting married next month.

With -le “with”: Can'la evlenmek “to marry Can” — not the accusative as in English.

Sana inanıyorum.I believe you.

Dative (-e): sana inanmak “to believe you”, buna inanmak “to believe in it”.

Yeni işime alıştım.I’ve got used to my new job.

Dative (-e), with no “to”: işe alışmak.

Toplantıya katılıyor musunuz?Are you coming to the meeting?

Dative (-e): toplantıya katılmak; also “to agree with someone”: size katılıyorum.

Saat beşte ofisten ayrılıyorum.I leave the office at five o’clock.

Ablative (-den): ofisten ayrılmak “to leave the office” — where English has a direct object.

Buna çok üzüldüm.I’m very sorry to hear that.

Dative (-e): buna üzülmek “to be sad about it”.

Kahveden pek hoşlanmam.I’m not very keen on coffee.

Ablative (-den): kahveden hoşlanmak “to like coffee” — literally “to be pleased from coffee”.

Hafta sonu bahçede dinleniyoruz.At the weekend we relax in the garden.

No object: biraz dinlen “have a little rest”. Not to be confused with dinlemek “to listen”.

Eve girince ayakkabılarını çıkar.Take your shoes off when you come into the house.

Accusative (-i): ceketi çıkarmak; out of what: ablative (-den), çantadan çıkarmak. Derived from çıkmak and so of several syllables: çıkarır.

Eczane saat yedide kapanıyor.The chemist’s closes at seven o’clock.

No object: the shop closes by itself. Closing something is kapatmak: kapıyı kapat. English uses one verb for both.

Uçağımız bir saat gecikiyor.Our plane is an hour late.

By how much, without an ending: on dakika gecikmek. For people geç kalmak is more usual.

Koşarsak otobüse yetişiriz.If we run we’ll catch the bus.

Dative (-e): otobüse yetişmek “to catch the bus” — where English has a direct object.

Çocuklar lunaparkta çok eğleniyor.The children are having great fun at the funfair.

No object and no “yourself”: çok eğlendik “we had a great time”. As a goodbye: İyi eğlenceler! “Have fun!”

Bu cümleyi Almancaya çevirebilir misin?Can you translate this sentence into English?

Accusative (-i) for the text, dative (-e) for the target language: İngilizceye çevirmek — language names take no apostrophe.

Gürültüye çok sinirleniyorum.The noise really gets on my nerves.

Dative (-e) for the cause or the person: bana sinirlendi “he got annoyed with me”.

Küçük kızım yabancılardan utanıyor.My little daughter is shy with strangers.

Ablative (-den) for the cause or the person: bundan utanıyorum “I’m ashamed of it”.

Haberi duyunca çok şaşırdık.We were very surprised when we heard the news.

Dative (-e) for what surprises you: buna şaşırdım “I was surprised at that”. Without an object also “to get muddled”.

Uzun derslerde sıkılıyorum.I get bored in long lessons.

Ablative (-den) for what you are fed up with: beklemekten sıkıldım “I’m fed up with waiting”.

Can kardeşinin yeni bisikletini kıskanıyor.Can is jealous of his brother’s new bike.

Accusative (-i) for the person or thing: onu kıskanıyor “he’s jealous of him” — no “of”.

Bu dosyayı bilgisayara indiriyorum.I’m downloading this file to the computer.

Accusative (-i) for the file, dative (-e) for the device. Derived from inmek, so also “to take down”: bavulu aşağı indirmek.

Maçtan sonra hepimiz yıkandık.After the match we all had a wash.

No object: the “yourself” is in the -n before the ending. Washing something is yıkamak.

Hafta sonları geç uyanıyorum.At weekends I wake up late.

No object; from what: ablative (-den), gürültüden uyanmak. Waking someone is uyandırmak.

Ayşe aynanın önünde giyiniyor.Ayşe is getting dressed in front of the mirror.

No object. Putting on a garment is giymek: ceketini giy.

Mehmet yolculuğa hazırlanıyor.Mehmet is getting ready for the journey.

Dative (-e): yolculuğa hazırlanmak “to get ready for the journey”. Preparing something is hazırlamak.

Merdivenleri çıkarken çabuk yoruluyorum.I get tired quickly going upstairs.

No object; from what: ablative (-den), yürümekten yorulmak. “I’m tired” is yoruldum or yorgunum.

Kardeşim odasını süpürüyor.My sister is hoovering her room.

Accusative (-i): yeri süpürmek “to sweep the floor”.

Anahtarı kapının önüne bırak.Leave the key outside the door.

Accusative (-i) and dative (-e) for the place: çantayı masaya bırakmak. Also “to give up”: sigarayı bırakmak.

Bu kutu çok ağır, tek başıma kaldıramıyorum.This box is very heavy — I can’t lift it on my own.

Accusative (-i): kutuyu kaldırmak. Derived from kalkmak “to get up”, so also çocuğu kaldırmak “to get the child up”.

Fiyat konusunda anlaştık.We’ve agreed on the price.

With -le: onunla iyi anlaşıyorum “I get on well with him”. The “each other” is in the -ş.

Doktoruma tamamen güveniyorum.I trust my doctor completely.

Dative (-e): sana güveniyorum “I trust you”.

Hava çabuk değişiyor.The weather changes quickly.

No object: it changes by itself. Changing something is değiştirmek.

Odamı kardeşimle paylaşıyorum.I share my room with my brother.

Accusative (-i) for what is shared, -le for the person: odayı kardeşimle paylaşmak.

Hemen bir taksi çağıralım.Let’s call a taxi straight away.

Accusative (-i) for the person, dative (-e) for the occasion: bizi düğüne çağırdılar “they invited us to the wedding”.

Bağırma, seni duyuyorum!Don’t shout — I can hear you!

Dative (-e) for the person shouted at: çocuğa bağırmak “to shout at the child” — English “at” is the dative ending.

Lütfen bu formu doldurun.Please fill in this form.

Accusative (-i): formu doldurmak; with what: -le, şişeyi suyla doldurmak.

İtfaiye yangını yarım saatte söndürdü.The fire brigade put the fire out in half an hour.

Accusative (-i): ateşi söndürmek. Derived from sönmek “to go out”.

Havalimanında birbirimize sarıldık.We hugged each other at the airport.

Dative (-e): annesine sarılmak “to hug your mother” — English has a direct object.

Toplantıyı herkese tekrar hatırlattım.I reminded everyone about the meeting again.

Dative (-e) for the person, accusative (-i) for the thing: bana randevuyu hatırlat. Remembering yourself is hatırlamak.

Otelde iki gece için oda ayırttık.We’ve booked a hotel room for two nights.

Accusative (-i) with a definite object; for whom: için. Derived from ayırmak “to separate, to set aside”.

Kardeşim bir yüksek lisans programına başvuruyor.My brother is applying for a master’s programme.

Dative (-e): işe başvurmak “to apply for a job”, vizeye başvurmak “to apply for a visa” — English “for” is the dative.

Teyzem küçük bir oteli yönetiyor.My aunt runs a small hotel.

Accusative (-i): şirketi yönetmek. The t does not soften: yönetiyor, yönetir.

Kiracı sözleşmesini bir yıl uzattı.The tenant extended his contract by a year.

Accusative (-i); by how long, without an ending: bir yıl uzatmak. Also “to hold out”: elini uzatmak.

Lütfen değişikliği bize bildirin.Please let us know about the change.

Dative (-e) for the person told, accusative (-i) for the news. Derived from bilmek: literally “to make know”.

Lütfen adresinizi açıkça belirtin.Please state your address clearly.

Accusative (-i): adresi belirtmek. The t stays: belirtiyor.

Size telefonla ulaşamadım.I couldn’t reach you by phone.

Dative (-e): size ulaşmak “to reach you”, hedefe ulaşmak “to reach the goal” — English has a direct object.

Öğretmen kâğıtları öğrencilere dağıttı.The teacher handed the sheets out to the pupils.

Accusative (-i), and dative (-e) for the recipients.

Akşamları trafik azalıyor.In the evenings the traffic eases off.

No object. Reducing something is azaltmak.

Kedi ağaca tırmanıyor.The cat is climbing the tree.

Dative (-e): dağa tırmanmak “to climb the mountain” — no direct object as in English.

Bu mektubu postaneye götürür müsün?Will you take this letter to the post office?

Accusative (-i), and dative (-e) for the destination. The counterpart of getirmek “to bring”, just like English “take” and “bring”.

Tatil yaklaşıyor.The holiday is getting closer.

Dative (-e): şehre yaklaşmak “to approach the city”.

Çocuklar kapının arkasına saklandı.The children hid behind the door.

Dative (-e) for the hiding place: arkasına saklanmak — where to, not where. Hiding something is saklamak.

Tatilde bütün adayı bisikletle dolaştık.On holiday we cycled all over the island.

Accusative (-i) for the area: şehri dolaşmak; without an object “to walk about”.

Yemekten sonra biraz uzanacağım.After lunch I’ll lie down for a bit.

Dative (-e) for the place: kanepeye uzanmak.

Sıcaklık öğleden sonra otuz dereceye yükseldi.In the afternoon the temperature rose to thirty degrees.

Dative (-e) for the end point: otuz dereceye yükselmek.

Hasta çocuk bütün gece öksürüyor.The sick child is coughing all night.

No object. Several syllables, hence öksürür.

Sivrisinek soktu, kolum kaşınıyor.A mosquito bit me and my arm is itching.

The part of the body is the subject: kolum kaşınıyor “my arm itches”.

Şekeri ekleyip iyice karıştır.Add the sugar and stir well.

Accusative (-i): çorbayı karıştırmak. With -le “to mix up with”: beni kardeşimle karıştırdı.

Önce suyu kaynat, sonra makarnayı at.First bring the water to the boil, then put the pasta in.

Accusative (-i). Without an object the water boils by itself: kaynamak.

Annem akşam için balık kızartıyor.My mother is frying fish for dinner.

Accusative (-i) with a definite object; in what: locative (-de), tavada kızartmak.

Yemeği mikrodalgada ısıtabilirsin.You can heat the food up in the microwave.

Accusative (-i). Getting warm without an object: ısınmak.

Kalan çorbayı buzlukta donduruyorum.I’m freezing the leftover soup.

Accusative (-i). Derived from donmak “to freeze, to become frozen”.

Güneş yollardaki karı eritti.The sun has melted the snow on the roads.

Accusative (-i). Melting without an object: erimek.

Klima odayı hızla soğutuyor.The air conditioning cools the room quickly.

Accusative (-i). Getting cold without an object: soğumak.

Plastik çöpler denizleri kirletiyor.Plastic rubbish is polluting the seas.

Accusative (-i). Getting dirty without an object: kirlenmek.

Beyaz ayakkabılar çabuk kirleniyor.White shoes get dirty quickly.

No object. Making something dirty is kirletmek.

Eski buzdolabı çok elektrik tüketiyor.The old fridge uses a lot of electricity.

Accusative (-i) with a definite object. The t stays: tüketiyor.

Oda yavaş yavaş ısınıyor.The room is slowly warming up.

No object. Warming something up is ısıtmak.

Bu köpek ısırmaz, korkma.This dog doesn’t bite — don’t be afraid.

Accusative (-i): elmayı ısırmak “to bite into the apple” — no “into”.

Bulaşık makinesi yine arızalandı.The dishwasher has broken down again.

No object; built from arıza “fault”.

Kardeşimle iyi geçinirim.I get on well with my brother.

With -le: komşularla geçinmek “to get on with the neighbours”, az parayla geçinmek “to get by on little money”.

Doktor beni sigara konusunda uyardı.The doctor warned me about smoking.

Accusative (-i) for the person: seni uyarıyorum “I’m warning you”.

Dedem emekli olunca köye yerleşti.When my grandfather retired he moved to the village.

Dative (-e): yeni eve yerleşmek “to move into the new flat” — where to, not where.

Bu konuyu toplantıda tartıştık.We discussed this subject at the meeting.

Accusative (-i) for the subject, -le for the person: babamla tartıştım “I had an argument with my father”.

Herkes kendi fikrini savunuyor.Everyone is defending their own opinion.

Accusative (-i): fikrini savunmak.

Gazeteler yeni kararı eleştiriyor.The newspapers are criticising the new decision.

Accusative (-i): kararı eleştirmek.

Garson bize balık önerdi.The waiter recommended the fish.

Dative (-e) for the person, accusative (-i) with a definite object: size bu oteli öneririm.

Hiç abartmıyorum, film gerçekten çok güzeldi.I’m not exaggerating at all — the film really was very good.

Usually no object; accusative (-i) with a definite object.

Kazada iki kişi yaralandı.Two people were injured in the accident.

No object; the part of the body in the ablative: kolundan yaralanmak “to be hurt in the arm”.

Bu tatlıya bayılıyorum!I love this pudding!

Literally “to faint”; in everyday speech, with the dative (-e), often “to adore”: bu şarkıya bayılıyorum.

İtfaiyeciler yaşlı adamı yangından kurtardı.The firefighters rescued the old man from the fire.

Accusative (-i) for the person rescued, ablative (-den) for the danger.

Bisikletim okulun önünden çalındı.My bike was stolen outside the school.

Passive of çalmak; what is stolen is the subject. Also: kapı çalınıyor “someone’s knocking”.

Belediye köprüyü onarıyor.The council is repairing the bridge.

Accusative (-i). In everyday speech tamir etmek is more common.

Lavabo sık sık tıkanıyor.The basin keeps getting blocked.

No object. Also the nose: burnum tıkandı “my nose is blocked”.

Zarfa pul yapıştırmayı unutma.Don’t forget to stick a stamp on the envelope.

Accusative (-i), and dative (-e) for where: pulu zarfa yapıştırmak.

Havalimanı uçuşun gecikeceğini duyurdu.The airport announced that the flight would be delayed.

Accusative (-i), often with a participle. Derived from duymak: “to make hear”.

Kavgadan sonra iki kardeş barıştı.After the quarrel the two siblings made up.

With -le: arkadaşımla barıştım. The “each other” is in the -ş.

Gel, seni eşimle tanıştırayım.Come, let me introduce you to my wife.

Accusative (-i) for one person, -le for the other: seni annemle tanıştırayım — where English says “to”.

Kızım fotoğrafçılıkla ilgileniyor.My daughter is interested in photography.

With -le: sporla ilgilenmek “to be interested in sport”, çocuklarla ilgilenmek “to look after the children”.

Bu reklamlar insanları kandırıyor.These adverts fool people.

Accusative (-i): beni kandırma “don’t kid me”.

Plajda iki saat güneşlendik.We sunbathed on the beach for two hours.

No object; built from güneş “sun”.

Gece geç saatte yemek yemekten kaçınıyorum.I avoid eating late at night.

Ablative (-den): şekerden kaçınmak “to avoid sugar” — English has a direct object.

Sınavı ilk denemede başardı.She passed the exam at the first attempt.

Accusative (-i), also with a verbal noun: gelmeyi başarmak “to manage to come”.

Babam bütün hafta sonu bahçeyle uğraştı.My father spent the whole weekend working on the garden.

With -le: bu işle uğraşmak “to struggle with this job”.

Yeni işimde biraz zorlanıyorum.I’m finding my new job a bit hard.

No object; with what: locative (-de), konuşmakta zorlanmak “to find speaking hard”.

Öğretmen ödevlerimizi değerlendiriyor.The teacher is marking our homework.

Accusative (-i): fırsatı değerlendirmek “to make the most of the chance”.

Bu iki telefonu karşılaştıralım.Let’s compare these two phones.

Accusative (-i), and what you compare it with: -le, bunu onunla karşılaştırmak.

Bir futbol takımı on bir oyuncudan oluşur.A football team consists of eleven players.

Ablative (-den): üç bölümden oluşmak “to consist of three parts” — English “of” is the ablative here.

Bu kelimelerle bir cümle oluşturun.Make a sentence with these words.

Accusative (-i) with a definite object. Derived from oluşmak “to be formed”.

Konser yağmur yüzünden gerçekleşmedi.The concert didn’t take place because of the rain.

No object: a plan or a dream gerçekleşir. Making something happen is gerçekleştirmek.

Belediye projeyi iki yılda gerçekleştirdi.The council carried out the project in two years.

Accusative (-i): hayalini gerçekleştirmek “to make your dream come true”.

Çocuklar çok hızlı gelişiyor.Children develop very quickly.

No object. Developing something is geliştirmek.

Şirket yeni bir uygulama geliştiriyor.The company is developing a new app.

Accusative (-i) with a definite object: Türkçemi geliştirmek “to improve my Turkish”.

Market fiyatları yine artırdı.The supermarket has put its prices up again.

Accusative (-i). Rising without an object: artmak.

Doktor kahveyi azaltmamı söyledi.The doctor told me to cut down on coffee.

Accusative (-i). Decreasing without an object: azalmak.

Bu fiyatın doğru olmadığından şüpheleniyorum.I suspect that this price isn’t right.

Ablative (-den): ondan şüpheleniyorum “I suspect him”.

Geç kaldığımda annem hep endişelenir.My mother always worries when I’m late.

With için: senin için endişelendim “I was worried about you”.

Biraz su iç, sakinleşirsin.Drink some water and you’ll calm down.

No object; built from sakin “calm” and -leş “to become”.

İlk iş görüşmemde çok heyecanlandım.I was very nervous at my first job interview.

No object. English usually says “be”: heyecanlandım “I was nervous”.

Sonunda bu soğuk algınlığından kurtuldum.At last I’ve got rid of this cold.

Ablative (-den): dertten kurtulmak “to get rid of a problem”.

Bu kursa katılmak için ne gerekiyor?What do you need to join this course?

What is needed is the subject, the person in the dative: bana para gerekiyor “I need money”. The aorist gerekir means “you have to”.

Öğrenciler indirimden yararlanabilir.Students can take advantage of the discount.

Ablative (-den): fırsattan yararlanmak “to make use of the opportunity” — not the accusative.

Şirket kimseyi işten çıkarmayacak.The company won’t lay anyone off.

Accusative (-i) for the person. çıkarmak is conjugated: işten çıkarır.

Telefonumun ekranı kırıldı.My phone screen has cracked.

No object; what breaks is the subject. Figuratively: bana kırıldı “he was hurt by me”. Breaking something is kırmak.

Öğrenciler bahçede toplanıyor.The pupils are gathering in the playground.

No object; the place in the locative (-de). Collecting something is toplamak.

Tekne kıyıdan yavaşça uzaklaştı.The boat slowly moved away from the shore.

Ablative (-den): evden uzaklaşmak “to move away from the house”.

Her ay hesaba biraz para yatırıyorum.Every month I pay a bit of money into the account.

Dative (-e) for the account: bankaya para yatırmak. yatırmak is conjugated.

Yeni bir bisiklet için harçlığımı biriktiriyorum.I’m saving my pocket money for a new bike.

Accusative (-i) with a definite object; what for: için.

Yüz avroyu bozdurabilir miyim?Can I change a hundred euros?

Accusative (-i): parayı bozdurmak; into which currency: dative (-e), liraya bozdurmak.

Toz yüzünden üst üste hapşırdım.The dust made me sneeze several times in a row.

No object. Someone who sneezes usually hears Çok yaşa!, “Bless you!” — literally “live long!”

Yaşlı adam kedisini sevmek için eğildi.The old man bent down to stroke his cat.

No object; where to: dative (-e).

Ben Almanya'dan geliyorum.I come from England.

Ablative (-den) for where from, dative (-e) for where to: İngiltere'den Türkiye'ye gelmek.

Marketten ekmek alıyorum.I buy bread at the supermarket.

Ablative (-den) for the source: marketten almak; accusative (-i) with a definite object. Aorist alır, not alar.

Bana bir kalem verir misin?Could you give me a pen?

Dative (-e) for the person, accusative (-i) with a definite object: kitabı bana ver.

Bu adresi biliyor musun?Do you know this address?

Accusative (-i): yolu biliyorum “I know the way”. Knowing a language: Türkçe bilmek, without an ending.

Denizi görüyor musun?Can you see the sea?

Accusative (-i) with a definite object: denizi görmek.

Anahtarımı buldum!I’ve found my key!

Accusative (-i): anahtarı bulmak; “to find something nice” with a second word and no ending: bunu güzel buluyorum.

Bu gece otelde kalıyoruz.Tonight we’re staying at a hotel.

Locative (-de) for the place. With the dative: derse geç kalmak “to be late for class”.

Ne oldu?What happened?

For “become” without an ending: öğretmen olmak “to become a teacher”. “To have” with a possessive ending: bir bebeğimiz oldu “we’ve had a baby”.

Bu otobüs her durakta durur.This bus stops at every stop.

Locative (-de) for the place: durakta durmak.

Dedem geçen yıl öldü.My grandfather died last year.

Ablative (-den) for the cause: hastalıktan ölmek “to die of an illness”. A gentler form is vefat etmek, “to pass away”.

Seni öğrenci sandım.I thought you were a student.

Accusative (-i) for the person, the assumption with no ending: seni öğrenci sandım. There is usually a mistake in it.

Uçak saat üçte İzmir'e varıyor.The plane arrives in İzmir at three o’clock.

Dative (-e): İzmir'e varmak “to arrive in İzmir” — where English says “in” or “at”.

Top cama vurdu.The ball hit the window.

Dative (-e) for what is hit: topa vurmak “to kick the ball”.

Yeni bir telefon satın aldım.I’ve bought a new phone.

Accusative (-i) with a definite object. Only almak is conjugated, and it keeps its aorist: satın alır.

Bu konuda yarın karar vereceğiz.We’ll decide on that tomorrow.

Dative (-e) for what is decided: gitmeye karar vermek “to decide to go”. A decision is given, not made.

Bavulum havalimanında kayboldu.My suitcase went missing at the airport.

No object; the place in the locative. Written as one word and conjugated like olmak: kaybolur.

Kardeşim bu yaz liseden mezun oluyor.My brother leaves school this summer.

Ablative (-den) for the school: üniversiteden mezun olmak “to graduate from university”. olmak is conjugated: mezun olur.

Ağabeyim hafta sonları tıraş olmuyor.My older brother doesn’t shave at weekends.

No object; olmak is conjugated: tıraş olur. Shaving someone else: tıraş etmek.

Öğretmenin sorusuna hemen cevap verdim.I answered the teacher’s question straight away.

Dative (-e) for the question or the person: soruya cevap vermek, bana cevap ver. vermek is conjugated: cevap verir.

Babam geç saatte dışarı çıkmama izin vermiyor.My father doesn’t let me go out late at night.

Dative (-e) for what is allowed, usually as a verbal noun: gitmeme izin ver “let me go”. vermek is conjugated.

Otobüs gelmezse işe geç kalırım.If the bus doesn’t come, I’ll be late for work.

Dative (-e): derse geç kalmak “to be late for class”. kalmak is conjugated: geç kalır.

Çocuklara yarın parka gideceğimize söz verdik.We promised the children we’d go to the park tomorrow.

Dative (-e) for the person: sana söz veriyorum “I promise you”. vermek is conjugated.

Gelemezsen bana haber ver.Let me know if you can’t come.

Dative (-e) for the person: bize haber verin. vermek is conjugated.

Bu yıl bir dans kursuna kaydoldum.This year I’ve signed up for a dance class.

Dative (-e): kursa kaydolmak. Written as one word and conjugated like olmak: kaydolur.

Ormanlar kesildikçe birçok hayvan yok oluyor.The more forests are cut down, the more animals die out.

No object; olmak is conjugated: yok olur.

Bu araba yakında bana ait olacak.This car will soon belong to me.

Dative (-e) for the owner. In the present usually just ait: Bu çanta bana ait.

Fiyat odanın büyüklüğüne bağlı olabilir.The price may depend on the size of the room.

Dative (-e): havaya bağlı olmak “to depend on the weather” — where English says “on”.

Bu karardan pişman olacaksın.You’ll regret this decision.

Ablative (-den): karardan pişman olmak — not the accusative. olmak is conjugated.

Restoran yaz için iki garson işe aldı.The restaurant has taken on two waiters for the summer.

Accusative (-i) with a definite object. almak is conjugated: işe alır.

Paketinizi yarın teslim alabilirsiniz.You can collect your parcel tomorrow.

Accusative (-i); from whom: ablative (-den). almak is conjugated.

Komşudan bir merdiven ödünç aldık.We borrowed a ladder from the neighbour.

Ablative (-den) for the lender: arkadaştan ödünç almak. almak is conjugated. English “borrow” and “lend” are the two halves of one Turkish phrase.

Kardeşime arabamı ödünç verdim.I lent my brother my car.

Dative (-e) for the borrower. vermek is conjugated.

Yazın evimizi turistlere kiraya veriyoruz.In summer we let our house to tourists.

Accusative (-i), and dative (-e) for the tenant. vermek is conjugated.

Yarın İstanbul'a gidiyoruz.Tomorrow we’re going to İstanbul.

Dative (-e) for the destination: İstanbul'a gitmek, okula gitmek. d before a vowel: gidiyor; t before a consonant: gitti.

Hepsi ne kadar ediyor?How much does it all come to?

On its own mainly when paying: ne kadar ediyor? Otherwise with a noun in front, and the noun decides the case.

Ayşe annesine yardım ediyor.Ayşe is helping her mother.

Dative (-e): annesine yardım etmek “to help her mother” — English has a direct object, Turkish “gives help to”.

Akşam sana telefon ederim.I’ll ring you in the evening.

Dative (-e): sana telefon etmek “to ring you”. Same meaning: seni aramak, with the accusative.

Yardımın için teşekkür ederim.Thank you for your help.

Dative (-e) for the person: size teşekkür ederim; what for: için.

Düğünde herkes dans ediyor.Everyone dances at the wedding.

No object; with whom: -le, benimle dans et.

Hafta sonu dedemi ziyaret ediyoruz.At the weekend we’re visiting my grandfather.

Accusative (-i): dedemi ziyaret etmek.

Yağmur hâlâ devam ediyor.It’s still raining.

Dative (-e) for what continues: derse devam etmek “to carry on with the lesson”.

Sizden küçük bir yardım rica ediyorum.I’d like to ask you for a small favour.

Ablative (-den) for the person: sizden rica ediyorum. In answer to thanks: Rica ederim. “You’re welcome.”

Cüzdanımı kaybettim.I’ve lost my purse.

Accusative (-i): cüzdanı kaybetmek. Written as one word, and the t softens as in etmek: kaybediyor.

Daveti kabul ediyoruz.We accept the invitation.

Accusative (-i): daveti kabul etmek.

Bugün kendimi iyi hissediyorum.I feel good today.

Accusative (-i): kendimi iyi hissetmek “to feel good” — literally “to feel myself well”.

Lütfen beni affet.Please forgive me.

Accusative (-i): beni affet “forgive me”.

Bana yeni işinden bahset.Tell me about your new job.

Ablative (-den): işinden bahsetmek “to talk about your job”; the person in the dative.

Komşular gürültüden şikâyet ediyor.The neighbours are complaining about the noise.

Ablative (-den) for the cause: gürültüden şikâyet etmek; to whom: dative (-e).

Seni çok merak ettim.I was really worried about you.

Accusative (-i): seni merak ettim. Without an object: merak ediyorum “I wonder, I’m curious”.

Hatayı kimse fark etmedi.Nobody noticed the mistake.

Accusative (-i): hatayı fark etmek. Written as two words; fark etmez means “it doesn’t matter”.

Aşçı yemeği tadıyor.The cook is tasting the food.

Accusative (-i) with a definite object. d before a vowel: tadıyor, tadar; t before a consonant: tattı.

Otobüs saat sekizde hareket ediyor.The bus leaves at eight o’clock.

No object; from where: ablative (-den), perondan hareket etmek “to leave from the platform”.

Arabayı evin önüne park ettim.I parked the car in front of the house.

Accusative (-i) for the car, dative (-e) for the space: where to, not where — otoparka park etmek.

Kışın soğuktan nefret ediyorum.In winter I hate the cold.

Ablative (-den): soğuktan nefret etmek — where English has a direct object.

Dosyayı kaydetmeyi unutma.Don’t forget to save the file.

Accusative (-i). Written as one word, and the t softens as in etmek: kaydediyor, kaydeder.

Pazar günleri geç kahvaltı ediyoruz.On Sundays we have a late breakfast.

No object. Same meaning: kahvaltı yapmak.

Doktor bana bol su içmeyi tavsiye etti.The doctor advised me to drink plenty of water.

Dative (-e) for the person, accusative (-i) for what is recommended: size bu çorbayı tavsiye ederim.

Polis pasaportları kontrol ediyor.The police are checking passports.

Accusative (-i): hesabı kontrol etmek “to check the bill”.

Acele etme, vaktimiz var.Don’t rush, we’ve got time.

No object; most often as a command: acele et! “hurry up!”.

Karşıdan karşıya geçerken dikkat et.Be careful when you cross the road.

Dative (-e): sağlığına dikkat etmek “to look after your health” — where English says “to” or “with”.

Elif bizi doğum gününe davet ediyor.Elif is inviting us to her birthday party.

Accusative (-i) for the guest, dative (-e) for the occasion: bizi yemeğe davet etmek.

Havayolu şirketi uçuşu iptal etti.The airline cancelled the flight.

Accusative (-i): randevuyu iptal etmek “to cancel the appointment”.

Müdür dün istifa etti.The director resigned yesterday.

Ablative (-den): işten istifa etmek “to resign from the job”.

Teklifimizi reddettiler.They rejected our offer.

Accusative (-i). Written as one word with a double d, and the t softens: reddediyor, reddeder.

Kiracı anahtarları ev sahibine teslim etti.The tenant handed the keys over to the landlord.

Accusative (-i) for the thing, dative (-e) for the person.

Bu diziyi her hafta takip ediyorum.I follow this series every week.

Accusative (-i): haberleri takip etmek “to follow the news”.

Bozuk ürünü mağazaya iade ettim.I took the faulty product back to the shop.

Accusative (-i), and dative (-e) for where it goes back to.

Bunu kimin yaptığını tahmin edebilir misin?Can you guess who did this?

Accusative (-i), often with a participle clause: kimin geleceğini tahmin etmek “to guess who will come”.

Bu ay biraz tasarruf etmemiz lazım.We need to save a bit this month.

Ablative (-den) for what you save on: sudan tasarruf etmek “to save water” — not the accusative.

Suyu israf etmeyelim.Let’s not waste water.

Accusative (-i): parayı israf etmek.

Kusura bakmayın, sizi rahatsız ediyorum.Sorry to disturb you.

Accusative (-i): sizi rahatsız etmek.

Satıcı ürünün yeni olduğunu iddia etti.The seller claimed the product was new.

Accusative (-i), usually with a participle: haklı olduğunu iddia etmek “to claim to be right”.

Cezaya itiraz etmek istiyorum.I’d like to appeal against the fine.

Dative (-e): karara itiraz etmek “to appeal against the decision”.

Babamı bizimle gelmeye ikna ettim.I persuaded my father to come with us.

Accusative (-i) for the person, dative (-e) for the aim: onu gelmeye ikna etmek.

Herkes yeni evli çifti tebrik etti.Everybody congratulated the newly-weds.

Accusative (-i) for the person: seni tebrik ederim “congratulations”.

Usta çamaşır makinesini tamir ediyor.The repairman is fixing the washing machine.

Accusative (-i): arabayı tamir etmek. Having it repaired: tamir ettirmek.

Çocuklar oyuncak yüzünden kavga ediyor.The children are fighting over a toy.

With -le for the other side: komşuyla kavga etmek.

Deniz kenarında bir ev hayal ediyorum.I dream of a house by the sea.

Accusative (-i) with a definite object: geleceği hayal etmek — no “of”.

Takım bu sezon büyük bir başarı elde etti.The team achieved great success this season.

Accusative (-i) with a definite object.

Otobüs yerine treni tercih ediyorum.I’d rather take the train than the bus.

Accusative (-i) for what you prefer, dative (-e) for the other: çayı kahveye tercih etmek “to prefer tea to coffee” — the same “to” as in English.

Ne kastettiğini şimdi anladım.Now I understand what you mean.

Accusative (-i). Written as one word, and the t softens as in etmek: kastediyor.

Şirket Elif'e daha iyi bir maaş teklif etti.The company offered Elif a better salary.

Dative (-e) for the person: ona yardım teklif etmek.

Ev sahibi misafirlere kahve ikram etti.The hostess offered the guests coffee.

Dative (-e) for the guest, accusative (-i) with a definite object.

Bu işi yarına kadar hallederim.I’ll sort this out by tomorrow.

Accusative (-i). Written as one word, and the t softens: hallediyor, halleder.

Ali çok çalıştığı için hızlı terfi etti.Because Ali worked hard, he was promoted quickly.

No object; to what: dative (-e). Active where English has a passive.

Öğlen genellikle salata yiyorum.At lunchtime I usually have a salad.

Accusative (-i) with a definite object: elmayı ye “eat the apple”. Before y the e becomes i: yiyor, yiyecek, yiyin.

Buna Türkçe ne diyorsunuz?What do you call this in Turkish?

Dative (-e) for what is named: buna ne diyorsun? “what do you call this?”. Before y the e becomes i: diyor, diyecek; but deyin, deyince.